Bureauonderzoek en Verkennend booronderzoek Plangebied Klaas Kloosterweg Oost ong. te Staphorst Gemeente Staphorst

Hamaland Advies heeft in opdracht van BJZ.nu uit Almelo een archeologisch bureau- enverkennend booronderzoek uitgevoerd voor een ongenummerd landbouwperceel aan de Klaas Kloosterweg Oost tussen de Buitenstouwe en de Reggersweg te Staphorst (zie bijlage 1). De aanleiding voor het onderzoek wordt gevormd door een bestemmingsplanwijziging voor het plangebied en voorgenomen bouwplannen. De geplande nieuwbouw bestaat uit de nieuwbouw van een woning, een ligboxenstal, werktuigenberging jongveestal en kuilvoerplaten. Tevens wordt erfverharding gerealiseerd. Het plangebied is momenteel in gebruik als weidegebied.De totale oppervlakte van het plangebied bedraagt ca. 15.000 m2. De locatie is op dit moment niet bebouwd en ingezaaid met gras. Voor de bouwtitel zal het bestemmingsplan gewijzigd moeten worden. Archeologisch onderzoek is een verplicht onderdeel van de wijzigingsprocedure.In het kader van de bestemmingsplanprocedure, voorafgaand aan de graafwerkzaamheden, dient een archeologisch onderzoek uitgevoerd te worden conform de Wet op de archeologische monumentenzorg (Wamz). Volgens de beleidsadvieskaart van gemeente Staphorst ligt het plangebied deels in een gebied (ontginningslint) waarvoor een hoge archeologische verwachting van toepassing is voor de periode Middeleeuwen en Nieuwe Tijd. Hiervoor geldt een onderzoeksverplichting voor bodemingrepen dieper dan 50 cm-mv en groter dan 100 m2. Een klein gedeelte van de locatie (het zuidelijke puntje) ligt in een zone waarvoor een middelhoge archeologische verwachting van toepassing is. Hiervoor geldt een onderzoeksverplichting voor bodemingrepen groter dan 3.000 m2 en dieper dan 40 cm-mv. Derhalve dienen in totaal in relatie tot de omvang van het plangebied 9 verkennende boringen te worden gezet om de archeologische verwachting te toetsen. Bij een gebleken intacte bodem en aanwezige indicatoren zoals houtskoolfragmenten, aardewerkscherven of een oude cultuurlaag, etc. kan de gemeente besluiten dat een aanvullend karterend booronderzoek noodzakelijk is. Zowel het KNA conforme bureauonderzoek als het veldonderzoek zijn uitgevoerd door Hamaland Advies uit Zelhem. De resultaten en aanbevelingen uit het onderzoek zijn op 19 maart 2014 getoetst en onderschreven door het bevoegd gezag, gemeente Staphorst en diens adviseur, de regioarcheoloog van het Oversticht (mw. drs. M. Nieuwenhuis).ConclusieHet bureauonderzoek toonde aan dat er zich mogelijk archeologische waarden uit de Steentijd en uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd (bewoningslint) in het plangebied zouden kunnen bevinden onder een relatief jonge bouwvoor. Door grondbewerking en ontginning van het veenpakket bestaat de mogelijkheid dat hiermee eventuele vindplaatsen verloren zijn gegaan. Daarom is in overleg met de regioarcheoloog besloten om in eerste instantie verkennende boringen te zetten om de intactheid van de bodem te toetsen en daarmee de trefkans op vindplaatsen uit de genoemde perioden te kunnen bepalen.Op basis van de onderzoeksinspanning, waarbij een tot in de top van de C-horizont verstoorde bodemopbouw is aangetroffen, is er geen reden om de archeologische waarde van het plangebied te handhaven. Wat betreft landschappelijke ligging en verwacht oorspronkelijk bodemtype geeft het booronderzoek deels een overeenstemmend beeld met dat wat verwacht werd op basis van het bureauonderzoek. De verwachtte podzolgronden zijn niet aangetroffen, de verspoelde dekzanden zijn wel aanwezig in de ondergrond. De verwachte bodemverstoring door veenontginning is eveneens bevestigd in het veldonderzoek. De aangetroffen verstoringen reiken tot in de top van het oorspronkelijke dekzandpakket. De top van het dekzand is afgegraven en vermengd met restveen ten behoeve van grondverbetering. Selectie adviesTijdens het verkennend booronderzoek is aangetoond dat de bodemopbouw in het plangebied geroerd is en er geen relevante archeologische bewoningslagen of indicatoren aanwezig zijn. Daarom adviseert Hamaland Advies om geen vervolgonderzoek uit te laten voeren. Wij zien vanuit het oogpunt van archeologische monumentenzorg geen beletsel tegen de voorgenomen bodemingrepen.SelectiebesluitBovenstaand advies is op 19 maart 2014 beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Staphorst) en haar archeologisch adviseur (de regioarcheoloog van gemeente Staphorst). Het advies van Hamaland Advies wordt overgenomen: het uitvoeren van nader archeologisch onderzoek is niet noodzakelijk. Het plangebied wordt, op archeologische gronden, vrijgegeven. Mochten er tijdens de graafwerkzaamheden onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, geldt, volgens de Monumentenwet 1988, art. 53, een meldingsplicht bij het bevoegd gezag. Dit kan bij de gemeente Staphorst (0522 – 467 400) of het provinciaal archeologisch depot in Deventer (0570 – 640 611).Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 53 Monumentenwet 1988) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: ‘Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister’. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort. Het verdient aanbeveling ook de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente Staphorst, hiervan per direct in kennis te stellen.