Wânswert, Rondweg (Gemeente Noardeast-Fryslân, Fr.) Een Karterend en Waarderend Archeologisch Onderzoek

Volgens het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel kunnen in de diepere ondergrond van het plangebied dekzandkoppen aanwezig waarop die bewoond kunnen zijn door jagers-verzamelaars in de steentijd. Resten hiervan zullen bestaan uit houtskool en bewerkt vuursteen in de top van het dekzand. Bewoningsresten daterend vanaf de ijzertijd kunnen binnen het plangebied aanwezig zijn in de top van het veen en in daarboven gelegen kleigronden. Aanwijzingen voor bewoningsresten uit deze periode bestaan uit (humeuze) terplagen en vegetatielagen met al dan niet indicatoren die kunnen bestaan uit aardewerk, natuursteen artefacten, verbrand bot, metaal, glas en hout/houtskool. De resten kunnen zijn afgedekt met een later afgezet pakket klei, waardoor de conservering goed kan zijn.
Om het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel te toetsen zijn binnen het plangebied 74 karterende boringen gezet en 27 waarderende boringen tot een maximale diepte van twee en een halve meter beneden het maaiveld. Tijdens het booronderzoek is op het centrale deel van het plangebied waarop ook waarderend booronderzoek is verricht, een dekzandkop aangetroffen waarvan de top rond 0,7 meter -NAP ligt. Naar het westen en het oosten loopt de ligging van de top van het dekzand af tot ongeveer 1,7 meter -NAP. Met name aan de westrand heeft deze dekzandhoogte aan sterke erosie blootgesteld gestaan. Hierdoor zijn de podzolbodems die elders in de top van het dekzand zijn aangetroffen geheel of gedeeltelijk verloren gegaan en ligt een door zandlaagjes onderbroken kleipakket direct op het dekzand. Op het noordwestelijke deel van het plangebied is binnen 2,5 meter -NAP nauwelijks nog dekzand aangetroffen. Hier bleek slechts een geïsoleerd gelegen, relatieve dekzandhoogte aanwezig op de boorpunten 11 tot en met 14. Overal waar de klei niet direct op het dekzand ligt, ligt op het dekzand een pakket veen dat in dikte varieert van enkele centimeters tot ruim anderhalve meter. Dit veenpakket gaat via een dun pakket venige klei over in het bovenliggende, gelaagde kleipakket. Hier bovenop ligt een dun pakket gerijpte, zwak humeuze klei waarvan de toplaag is opgenomen in de zodelaag. Ondanks zorgvuldige inspectie van de top van het dekzand zijn hierin in geen van de boringen archeologische indicatoren aangetroffen. Ook in de boven het dekzand gelegen afzettingen zijn nergens binnen het plangebied archeologische indicatoren aangetroffen die zouden kunnen wijzen op de aanwezigheid van resten van bewoning van na het neolithicum.