Plangebied gebiedspilot Oirsbeek - Schinnen (locaties te Oirsbeek), gemeente Beekdaelen; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)

<p>In opdracht van Waterschap Limburg heeft RAAP in juli 2019 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor de gebiedspilot Oirsbeek – Schinnen (gemeente Beekdaelen). Het betreft een onderzoek naar 3 buffers in Oirsbeek (buffers 18,21 en 22). Buffer 22 is opgedeeld in 2 buffers: buffer 22a en 22b.</p><p>Bureauonderzoek <br>De buffers bevinden zich op de zuidrand van het plateau van Doenrade, wat sterk aan erosie onderhevig is geweest. In deze hellende afbraakwand hebben zich droogdalen ingesneden. Buffers 18, 21 en 22a bevinden zich in droogdalen. Door de erosie komen oudere Pleistocene en Tertiaire afzettingen relatief dicht nabij het maaiveld voor. Tevens kunnen er ook pakketten verspoelde löss aanwezig zijn. De voorkomende bodems in de buffers zijn dan ook: löss-, tertiair- en terrashellinggronden. In de omgeving van de buffers 21, 22a en 22b komen een aantal archeologische vindplaatsen voor. Het gaat vooral om Romeinse vindplaatsen. Bijzonder is de mogelijke aanwezigheid van een Romeinse villa ten westen van buffer 22b. De buffers hebben sinds de middeleeuwse ontginning deel uitgemaakt van een uitgestrekt akkercomplex ondanks dat hier nog geregeld verspoelingen voorkwamen. De droogdalen in en in de omgeving van het onderzoeksgebied vormden geschikte routes om de hoger gelegen delen van het plateau te bereiken. De Douvergenderweg - direct ten oosten van buffer 21- kreeg door het eeuwenlange gebruik de vorm van een holle weg. Voor de buffers verandert er weinig in de loop van de 20e eeuw. De huidige buffers werden pas in de 21e eeuw aangelegd. Buffers 18 en 22b hebben een lage verwachting op de gemeentelijke verwachtingskaart en hebben op het bestemmingsplan geen archeologische waarde. Volgens het vastgestelde beleid hoeft hier geen nader vervolgonderzoek plaats te vinden. Buffers 21 en 22a hebben op de gemeentelijke verwachtingskaart een middelhoge verwachting en hebben volgens het bestemmingsplan een dubbelbestemming ‘waarde -archeologie 1’. Aangezien de geplande bodemingrepen de vrijstellingsgrens overschrijden, dient een nader archeologisch onderzoek plaats te vinden. Uit het bureauonderzoek blijkt dat deze buffers zich bevinden in een hellend gebied en bovendien ook nog eens in droogdalen. Beide buffers hebben dan ook een lage verwachting voor de aanwezigheid van bewoningssporen (kampement, nederzetting). In de droogdalen kunnen er wel afvaldumps aanwezig zijn die gerelateerd zijn aan bewoning aan de rand van de droogdalen. Aangezien er tot op heden in de directe omgeving van de droogdalen geen vondsten zijn aangetroffen die wijzen op bewoning, is de verwachting op het voorkomen van deze afvaldumps laag.</p><p>Veldwerk <br>Uit het veldonderzoek blijkt dat buffer 21 in een diep uitgesleten droogdal ligt waar de oudere Maasafzettingen zijn geërodeerd. Vermoedelijk is het droogdal voor een groot deel opgevuld met colluvium. In het colluvium zijn geen aanwijzingen aangetroffen voor oude bewonings/gebruikhorizonten en zijn ook geen indicatoren vastgesteld voor de aanwezigheid van archeologische resten zoals afvaldumps binnen de diepte van toekomstige verstoringen. Buffer 22a bevindt zich in een parallel gelegen droogdal , maar lager op de helling. Van colluvium lijkt in dit gebied geen sprake. Het gebied is sterk onderhevig geweest aan erosie. Binnen de geplande verstoringsdiepte bevinden zich zeer fijne zanden van vermoedelijk tertiare oorsprong. De erosie heeft eventuele archeologische vindplaatsen geërodeerd. waardoor ook hier geen verder onderzoek aanbevolen wordt.</p><p>Op grond van het bureau- en verkennend booronderzoek wordt geadviseerd de buffers vrij te geven met betrekking tot het aspect archeologie.</p>