ปัจจัยสำหรับการพัฒนาพื้นที่สาธารณะสีเขียวอย่างยั่งยืน: กรณีศึกษา เทศบาลนครหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ในพื้นที่ที่มีความเป็นเมืองสูง เช่น เทศบาลนครหาดใหญ่ การเพิ่มของพื้นที่สาธารณะสีเขียวในเขตเมืองเป็นไปได้ยากและยังขาดมิติของคำนิยาม หลักเกณฑ์ และปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่สาธารณะสีเขียว ตามเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) ศึกษาและจัดทำข้อมูลพื้นที่สีเขียวของพื้นที่ศึกษา โดยใช้วิธีการสำรวจ 2) ศึกษารายละเอียดของนิยาม ปัจจัย เพื่อวิเคราะห์หาพื้นที่เหมาะสม และ 3) เพื่อประยุกต์ใช้ปัจจัยที่มีความเหมาะสมและที่มีความเป็นไปได้กับข้อมูลที่จัดทำและพื้นที่ศึกษา โดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้าง ร่วมกับการหารือและสัมภาษณ์ผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง เช่น ภาครัฐ ส่วนกลาง และท้องถิ่น ที่เกี่ยวข้องกับนิยามของพื้นที่สาธารณะสีเขียว เพื่อร่วมกันกำหนด ปัจจัยสำหรับการหาพื้นที่ที่มีความเหมาะสมและมีความเป็นไปได้ในเทศบาลนครหาดใหญ่ในอนาคต และวิเคราะห์ความเหมาะสมของพื้นที่ด้วยวิธีการหาความเหมาะสมผ่านพื้นผิว (Potential Surface Analysis: PSA) โดยสามารถสรุปผลการวิจัยได้ดังนี้ ส่วนแรก ข้อมูลพื้นที่สีเขียวจากการสร้างและแก้ไขข้อมูลด้วยวิธีการดิจิไตซ์ (Digitizing) ด้วยภาพถ่ายทางอากาศ (Aerial Photo) และเทคนิคการซ้อนทับข้อมูล (Overlay Technique) พื้นที่สีเขียวจากข้อมูลทุติยภูมิ เช่น ข้อมูลการใช้ประโยชน์ที่ดิน ข้อมูลที่สาธารณประโยชน์ ข้อมูลแปลงที่ดิน ข้อมูลที่ราชพัสดุ รวมกับสำรวจในพื้นที่จริง พบว่า มีพื้นที่สีเขียวทั้งหมด 813 แห่ง 4.16 ตร.กม. หรือร้อยละ 20.7 ของพื้นที่ทั้งหมด ซึ่งส่วนมากมีลักษณะเป็นพื้นที่รกร้าง ที่มีสภาพเป็นพื้นที่สีเขียว ส่วนที่สอง ปัจจัย จากการศึกษาผ่านเอกสารที่เกี่ยวข้องรวมทั้งการสัมภาษณ์ พบว่า หลักการที่ภาครัฐท้องถิ่น ภาครัฐส่วนกลาง ภาคเอกชนในพื้นที่ ได้ให้ความสำคัญ คือ “ความยั่งยืน” ตามกรอบการพัฒนาอย่างยั่งยืน ซึ่งได้เรียงลำดับปัจจัยจากสัมภาษณ์ ดังนี้ ด้านเศรษฐกิจสังคม ด้านกายภาพและเชิงพื้นที่ ด้านนโยบายและความร่วมมือ และด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาวะ ตามลำดับ โดยเน้นการบูรณาและเชื่อมโยงระหว่างปัจจัยในมิติต่าง ๆ และส่วนสุดท้าย ในมุมการวิเคระห์ความเหมาะสมและความเป็นไปได้ พบว่าจากปัจจัยที่วิเคราะห์และการให้ค่าน้ำหนัก เมื่อวิเคราะห์พื้นที่เหมาะสมพบว่าบริเวณคลองเตย เป็นพื้นที่ที่มีศักยภาพในการพัฒนาสูงทั้งในเชิงความเป็นไปได้ของพื้นที่ เนื่องจากมีการขับเคลื่อนการพัฒนาพื้นที่สีเขียวรอบคลองเตยโดนภาคประชาสังคม ประชาชนและภาครัฐในพื้นที่