Bureauonderzoek en verkennend booronderzoek Archeologie Plangebied Pieter Zeemanweg 104 te Dordrecht, gemeente Dordrecht

Hamaland Advies heeft in opdracht van Infrasoil een archeologisch bureauonderzoek en een verkennend booronderzoek uitgevoerd voor de aanvraag van een omgevingsvergunning voor het plangebied Pieter Zeemanweg 104 te Dordrecht.Het onderzoek wordt uitgevoerd in verband met de geplande nieuwbouw van een postsorteercentrum van PostNL op bedrijventerrein Dordtse Kil III. De huidige bebouwing zal gesloopt worden, waarna nieuwbouw zal plaatsvinden. De nieuwe bodemverstoring wordt veroorzaakt door nieuwe heipalen welke volgens de bouwtekening tot minstens 16 meter diep zullen reiken. Verwacht wordt dat de paalzetting de toegestane 5% van het daadwerkelijk te bebouwen plandeel overschrijden. Binnen het plangebied zijn voor de huidige bebouwing al 600 palen gezet en de nieuwe palen betekenen dus een tweede paalzetting. Omdat er bij de eerste paalzetting geen archeologisch onderzoek is uitgevoerd, is het bij de tweede paalzetting minder van belang of de 5% wel of niet overschreden wordt en zal derhalve archeologisch onderzoek uitgevoerd moeten worden.Het plangebied ligt op de archeologische Waarden- en Beleidskaart van de gemeente Dordrecht in een gebied met een middelmatige archeologische waarde (WR-A-3). Voor plangebieden in het buitengebied met de waarde WR-A-3 geldt volgens het bestemmingsplan Dordtse Kil 2013 dat archeologisch vooronderzoek moet worden uitgevoerd wanneer de grondwerkzaamheden (inclusief heien) dieper reiken dan 100 cm-mv. Indien funderingspalen meer dan 5% van het daadwerkelijk te bebouwen oppervlak beslaan is archeologisch vooronderzoek verplicht.Hamaland Advies heeft in eerste instantie een KNA conform bureauonderzoek (KNA 4.0, BRL SIKB protocol 4002) uitgevoerd, dat in dit rapport is aangevuld met de resultaten van het Verkennend Booronderzoek (KNA 4.0, BRL SIKB protocol 4003).Het bevoegd gezag, de gemeente Dordrecht, en diens archeologisch adviseur, Vakteam Erfgoed (mevrouw J. Hoevenberg, senior adviseur/senior KNA archeoloog), hebben de resultaten van het bureauonderzoek getoetst op 26-03-2018. Hierin is akkoord gegeven voor het booronderzoek, nadat de gegeven feedback op het bureauonderzoek verwerkt is in zowel het bureauonderzoek als ook het Plan van Aanpak. De opmerkingen zijn in versie 1.2 verwerkt, waarna het bureauonderzoek is aangevuld met de resultaten van het Verkennend Booronderzoek. De resultaten van het veldonderzoek dienen nog getoetst te worden door het bevoegd gezag, de gemeente Dordrecht, en diens archeologisch adviseur, Vakteam Erfgoed (mevrouw J. Hoevenberg, senior adviseur/senior KNA archeoloog).Conclusie Het bureauonderzoek toont aan dat voor plangebied een middelmatige verwachting geldt op archeologische resten uit de perioden IJzertijd tot en met de Middeleeuwen (St. Elisabethsvloed 1421). Er geldt eveneens een middelmatige verwachting voor de Tweede Wereldoorlog.Agrarische bewerking van de gronden zullen de oorspronkelijke bodem naar verwachting hebben geroerd tot een diepte van maximaal 0,50 m-mv. De (watervoerende) verkavelingssloten, de bebouwing die vanaf 1969 in het plangebied stond en de vanaf 1981 aangelegde wegen zullen eveneens een nog onbekende verstoring van het bodemprofiel veroorzaakt kunnen hebben. Door een booronderzoek zal de daadwerkelijke mate van verstoring vastgesteld moeten worden.De opdrachtgever heeft aangegeven dat in het gebied rondom het huidige pand tot 1,0 m-mv grondverbetering met zand heeft plaatsgevonden. Waarschijnlijk is hierbij de (slappe) oorspronkelijke ondergrond afgegraven en vervangen door zand en een puinverharding van minimaal 60 cm dikte waarop een straatverharding van asfalt, beton en klinkers is gerealiseerd. Ook niet-menselijk handelen, bijvoorbeeld overstromingen, kunnen de natuurlijke sedimenten hebben verspoeld, waarbij archeologische waardevolle lagen zijn verstoord. Om de daadwerkelijk bodemverstoring te bepalen is een Verkennend Booronderzoek uitgevoerd. Tijdens het booronderzoek is gebleken dat de opgebrachte puin/zandlaag belemmerend was voor het doorzetten van de boringen naar de beoogdeboordiepte van 6,5 m-mv. Het losse bovenmateriaal kwam bij elke boring onderin het boorgat terecht, waardoor boringen telkens op het ingevallen puin stuitten. In overleg met mevrouw Hoevenberg is daarom besloten om de boringen door te zetten tot de handmatig maximaal haalbare boordiepte, in veel gevallen circa 3 m-mv.Op basis van de resultaten van het veldwerk kan worden geconcludeerd dat in het plangebied sprake is van een recente bodemverstoring tot een maximale diepte van 2,1 m-mv. Hieronder bevindt zich een pakket klei, zandige klei, kleiig zand en zand dat is afgezet als onderdeel van de zoetwatergetijdeafzettingen van het Merwede-dek, Formatie van Echteld. Tot een diepte van 3,2 m-mv zijn binnen het plangebied geen afzettingen van de Sint-Elizabethsvloed, Formatie van Naaldwijk of Hollandveen, Formatie van Nieuwkoop aangetroffen. Tijdens het veldwerk zijn geen archeologische indicatoren en/of cultuurlagen aangetroffen. Selectieadvies Op basis van de onderzoeksresultaten adviseert Hamaland Advies om het plangebied in ieder geval tot een diepte van 3,2 m-mv (ca 3,3 m-NAP) vrij te geven aangezien geen archeologische indicatoren zijn aangetroffen en de natuurlijke bodemopbouw onder dergelijk natte omstandigheden is ontstaan dat menselijke aanwezigheid binnen het plangebied zeer onwaarschijnlijk moet worden geacht. Uit de onderzoeken in de omgeving blijkt dat dieper in de bodem het Merwede-dek erosief op het Hollandveen ligt. Gezien de overeenkomsten in bodemopbouw met de onderzoeken in de omgeving is de verwachting dat dit binnen het huidige plangebied eveneens het geval is. Omdat deze diepere lagen echter niet konden worden onderzocht kan hierover geen uitspraak worden gedaan. De resultaten van het veldonderzoek dienen nog getoetst te worden door het bevoegd gezag, de gemeente Dordrecht, en diens archeologisch adviseur, Vakteam Erfgoed (mevrouw J. Hoevenberg, senior adviseur/senior KNA archeoloog).Selectiebesluit Het conceptrapport met de resultaten van het veldwerk (versie 1.3) is op 7 mei 2018 getoetst door gemeente Dordrecht (mw. J. Hoevenberg) en akkoord bevonden. Het selectiebesluit leidt tot een algehele vrijstelling voor alle bodemingrepen (inclusief heipalen) voor het plangebied Pieter Zeemanweg 104. Voorbehoud Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (Artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: “Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister”. Het verdient aanbeveling ook de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente Dordrecht hiervan per direct in kennis te stellen.