ความตั้งใจใช้อีเอสโครว์ (e-escrow) ในการซื้อขายสินค้าออนไลน์ของประชากรในกรุงเทพมหานคร

การซื้อขายสินค้าออนไลน์เป็นที่นิยมในปัจจุบันและมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ประกอบกับในช่วงภาวะของการระบาดของโรคโควิด-19 ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2562 ซึ่งนับเป็นการระบาดที่ทำให้ผู้คนสามารถทำกิจกรรมต่างๆ ทำได้น้อยลง ลดการปฏิสัมพันธ์กันระหว่างผู้คน เพื่อลดการแพร่เชื้อ อีกทั้งการปรับรูปแบบการเรียนและการทำงาน เป็นรูปแบบเรียนออนไลน์และทำงานที่บ้านก็ยิ่งส่งผลให้ผู้คนต่างใช้ Social Media เพิ่มสูงขึ้น มีแนวโน้มการซื้อขายสินค้าออนไลน์เพิ่มมากขึ้น ส่งผลให้เกิดการชำระเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ (e-Payment) เพิ่มสูงขึ้นเช่นกัน อย่างไรก็ตามปัจจุบันได้พบปัญหาจากการซื้อขายสินค้าออนไลน์ที่เกิดขึ้นกับทั้งผู้ซื้อและผู้ขายจำนวนมาก เช่นสินค้าไม่ตรงกับรูปภาพที่ประกาศขาย การโอนเงินให้ผู้ขายแต่ไม่ได้รับสินค้า และไม่สามารถติดตามร้านค้าได้รวมไปถึงผู้ขายได้รับการชำระเงินที่ผิดวิธีเป็นต้น ทำให้ลูกค้าเพียงบางรายเท่านั้นที่ตัดสินใจดำเนินการตามกฎหมาย และหลายรายตัดสินใจไม่ดำเนินการใดๆ เนื่องจากเห็นว่ามูลค่าสินค้าไม่มากและไม่อยากใช้เวลาไปกับการติดตามกระบวนการทางกฎหมายดังกล่าว เทคโนโลยบล็อกเชน (Blockchain) และสัญญาอัจฉริยะ (Smart contract) เป็นเทคโนโลยีใหม่ที่ถูกนำมาปรับใช้ในการเก็บข้อมูลขนาดใหญ่ อีกทั้งสามารถรักษาความปลอดภัยของข้อมูล ดำเนินการตามเงื่อนไขโดยอัตโนมัติโปร่งใส และตรวจสอบได้ ประกอบกับหลักการ Escrowซึ่งเป็นหลักการรักษาเงินตามสัญญาระหว่างผู้ซื้อและผู้ขาย ดำเนินการผ่านตัวกลางหรือบุคคลที่สามจึงเกิดเป็นโมเดลใหม่หรือเรียกว่า e-Escrow ในงานวิจัยครั้งนี้ โดยงานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความตั้งใจใช้ e-Escrow ของประชากรในกรุงเทพมหานคร เพื่อทราบแนวโน้มความต้องการใช้ระบบe-Escrow เพื่อเป็นการสร้างความมั่นใจในการซื้อขายสินค้าออนไลน์ ลดโอกาสในการถูกโกงค่าสินค้าโดยผู้วิจัยได้เก็บข้อมูลจากการใช้แบบสอบถามจำนวน 331 ชุด และนำมาวิเคราะห์ทางโปรแกรมสำเร็จรูปด้วยวิธีการถดถอยเชิงเส้นพหุ (Multiple Linear Regression)ผลจากการศึกษา พบว่า ปัจจัยด้านประชากรศาสตร์ ได้แก่ เพศ อายุ ระดับการศึกษา รายได้เฉลี่ยต่อเดือน กลุ่มสินค้าที่ซื้อช่องทางออนไลน์ และมูลค่าที่ซื้อสินค้าออนไลน์ต่อครั้ง แตกต่างกัน มีผลต่อความตั้งใจใช้ e-Escrow ในการซื้อขายสินค้าออนไลน์ แตกต่างกัน และปัจจัยที่มีผลต่อความตั้งใจใช้ e-Escrow ในการซื้อขายสินค้าออนไลน์ ได้แก่ การรับรู้ประโยชน์จากการใช้งานการรับรู้ความเสี่ยงด้านประสิทธิภาพ การรับรู้ความเสี่ยงด้านการเงิน การรับรู้ความเสี่ยงด้านเวลาและความไว้วางใจ โดยสามารถอธิบายได้ร้อยละ 71.6 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05ผลจากงานวิจัยชิ้นนี้ ผู้ประกอบการสามารถนำผลการวิจัยไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาสร้างระบบ e-Escrow รวมไปถึงพัฒนาระบบชำระเงินอิเล็กทรอนิกส์เพื่อลดการฉ้อโกงในการซื้อขายสินค้าออนไลน์ดังนั้นการพัฒนาระบบ e-Escrow เพื่อนำมาปรับใช้ในแพลตฟอร์มการซื้อขายสินค้าออนไลน์ (Online Shopping Platform) จึงมีความสำคัญต่อทั้งผู้ซื้อและผู้ขาย เนื่องจากผู้ซื้อต้องการความมั่นใจในการซื้อสินค้าออนไลน์เสมือนซื้อจากร้านค้า ไม่ถูกเอารัดเอาเปรียบจากผู้ขาย และผู้ขายก็มีความต้องการที่จะได้รับการชำระเงินที่โปร่งใสเช่นกัน