ระบบการให้สิทธิประชาชนยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญกรณีการกระทำอันละเมิดสิทธิเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญ

ดุษฎีนิพนธ์นี้มุ่งศึกษาปัญหาระบบการให้สิทธิประชาชนยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญกรณีการกระทำอันละเมิดสิทธิเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญภายใต้บทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญและบทบัญญัติแห่งกฎหมายที่เกี่ยวข้อง อันเป็นปัญหาสำคัญของกระบวนการยุติธรรมในทางรัฐธรรมนูญ โดยรัฐธรรมนูญ 2560 มาตรา 213 ได้บัญญัติรองรับสิทธิดังกล่าวโดยปราศจากเงื่อนไขของการใช้สิทธิ แต่บัญญัติให้การกำหนดเงื่อนไขและวิธีการในพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีของศาลรัฐธรรมนูญ ซึ่งกฎหมายดังกล่าวกลับกำหนดเงื่อนไขและหลักเกณฑ์ในลักษณะของข้อยกเว้นและการกลั่นกรองคำร้องจากผู้ตรวจการแผ่นดิน จากสภาพปัญหาดังกล่าวจึงนำมาสู่การใช้วิธีการศึกษาข้อความคิดของการก่อตั้งศาลรัฐธรรมนูญ แนวคิดพื้นฐานของระบบการให้สิทธิประชาชนยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญกรณีการกระทำอันละเมิดต่อสิทธิเสรีภาพของประชาชน เพื่อนำมาวิเคราะห์ปัญหาระบบการให้สิทธิประชาชนยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญกรณีการละเมิดสิทธิเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญพร้อมทั้งเสนอแนวทางการพัฒนาระบบการให้สิทธิดังกล่าว โดยการศึกษาและวิเคราะห์เปรียบเทียบระบบการให้สิทธิประชาชนยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญกรณีมีการกระทำที่ละเมิดสิทธิเสรีภาพของต่างประเทศ ผลการวิเคราะห์พบว่า ระบบการให้สิทธิประชาชนยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญกรณีการกระทำที่ละเมิดสิทธิเสรีภาพยังมีปัญหาเกี่ยวกับปัญหาระบบการให้สิทธิที่ทับซ้อนการให้สิทธิและวัตถุแห่งคดี ปัญหาระบบการกลั่นกรองโดยผู้ตรวจการแผ่นดินและบทบัญญัติของกฎหมาย ปัญหาระบบการพิจารณาคดีทั้งในด้านโครงสร้างและวิธีพิจารณาคดีของศาลรัฐธรรมนูญ ปัญหาระบบความสัมพันธ์ของคำวินิจฉัยกับการเยียวยาสิทธิเสรีภาพของบุคคล เพื่อเป็นการแก้ไขปัญหาดังกล่าวของระบบโดยเสนอให้ปรับปรุงระบบการให้สิทธิประชาชนยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญกรณีมีการกระทำที่ละเมิดสิทธิเสรีภาพ คือ 1. การสร้างความรู้ความเข้าต่อหลักการของระบบการคุ้มครองสิทธิขั้นพื้นฐานโดยผ่านการตีความของศาลรัฐธรรมนูญบนพื้นฐานในด้านสิทธิเสรีภาพและเผยแพร่คำแนะนำการยื่นคำร้องจำแนกตามกลุ่มเป้าหมายร่วมกับหน่วยงานภาครัฐและองค์กรทนายความ 2. การเปลี่ยนแปลงแนวทางการตีความมาตรา 47 (2) และ 47 (3) ให้เป็นไปตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ มาตรา 213 3. การปรับปรุงแก้ไขรัฐธรรมนูญและพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2561 ในเรื่องการให้อำนาจดุลพินิจในการยื่นคำร้องแก่องค์กรตามรัฐธรรมนูญ การกำหนดเงื่อนไขการรับคำร้องเฉพาะคดีที่มีความสำคัญต่อการวางรากฐานการตีความรัฐธรรมนูญ การเพิ่มกลไกในการกลั่นกรองคดี การปรับปรุงคุณสมบัติของผู้ตรวจการแผ่นดินที่มีความรู้และประสบการณ์ด้านการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพหรือด้านกฎหมายมหาชน การกำหนดวัตถุแห่งคดีและกระบวนวิธีพิจารณารับคำร้องทุกข์ทางรัฐธรรมนูญไว้โดยเฉพาะ