TURLI LIGANDLAR ASOSIDA O'TISH METALLARI KOMPLEKSLARINING SINTEZ JARAYONLARI VA STRUKTURAVIY XOSSALARINI ILMIY TADQIQ ETISH

Mazkur tadqiqot ishida o‘tish metallari asosida hosil bo‘ladigan kompleks birikmalarning yangi va samarali sintez usullari hamda ularning strukturaviy xossalari atroflicha o‘rganildi. O‘tish metallari komplekslari koordinatsion kimyoning muhim yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, ularning o‘ziga xos elektron tuzilishi, o‘zgaruvchan oksidlanish darajalari va turli koordinatsion geometriyalarni hosil qilish qobiliyati ilmiy hamda amaliy jihatdan katta ahamiyatga ega. Tadqiqot jarayonida Cu(II), Ni(II) ionlari turli xil organik ligandlar bilan reaksiyaga kiritilib, kompleks birikmalar sintez qilindi. Sintez jarayonida reaksiya muhiti (pH), harorat, erituvchi turi hamda metall–ligand nisbatining kompleks hosil bo‘lishiga ta’siri o‘rganildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, sintez sharoitlarining o‘zgarishi komplekslarning koordinatsion soni, geometrik tuzilishi va barqarorligiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Olingan komplekslarning strukturaviy xossalari ularning rang xususiyatlari, eruvchanligi va barqarorligi asosida tahlil qilindi. Komplekslarning ehtimoliy geometrik tuzilishi (oktaedrik, kvadrat-tekislik yoki tetraedrik) ligand tabiatiga va markaziy metall ionining xususiyatlariga bog‘liq ekanligi aniqlandi. Tadqiqot natijalari o‘tish metallari komplekslarining tuzilishi va xossalari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni chuqurroq tushunishga imkon beradi.