ความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการติดเชื้อซิฟิลิสแต่กำเนิดประเทศไทยระหว่างปี พ.ศ. 2559-2564

โรคซิฟิลิสสามารถติดต่อจากมารดาไปสู่ทารกระหว่างตั้งครรภ์หรือระหว่างการคลอดได้ และอัตราป่วยโรคซิฟิลิสแต่กำเนิดมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง การศึกษาเชิงพื้นที่นี้ มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายลักษณะทางระบาดวิทยาของโรคซิฟิลิสแต่กำเนิด และศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการติดเชื้อซิฟิลิสแต่กำเนิด โดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิระดับจังหวัด จากระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสาธารณสุข ระบบรายงานเฝ้าระวังโรค 506 สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติ สำนักงานสถิติแห่งชาติ สำนักส่งเสริมสุขภาพ สำนักบริหารการทะเบียน ปีพ.ศ. 2559 – 2564 วิเคราะห์และนำเสนอด้วยสถิติเชิงพรรณนา และเชิงอนุมาน โดยใช้ตัวแบบ Generalized Estimating Equation (GEE) สถานการณ์โรคซิฟิลิสแต่กำเนิด ที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องจาก 14.20 ในปีพ.ศ. 2559 เป็น 113.30 ต่อเด็กเกิดมีชีพแสนคน ในปีพ.ศ. 2564 ตามลำดับ เมื่อพิจารณารายจังหวัด พบจังหวัดที่มีอัตราป่วยโรคซิฟิลิสแต่กำเนิด เกินเกณฑ์ที่องค์การอนามัยโลกกำหนด (ไม่เกิน 50 ต่อเด็กเกิดมีชีพแสนคน) ซึ่งในปี พ.ศ.2559 พบ 3 จังหวัด เพิ่มขึ้นเป็น 40 จังหวัด ในปี พ.ศ. 2564 นอกจากนี้พบว่าปัจจัยด้านประชากร ต่อไปนี้ ร้อยละของหญิงติดเชื้อซิฟิลิสที่เพิ่มขึ้น มีความสัมพันธ์กับอัตราป่วยโรคซิฟิลิสแต่กำเนิดเพิ่มขึ้น (b = 1.42 95%CI = 1.245,1.589) แต่ร้อยละของหญิงอายุ 15 – 49 ปี ที่ตั้งครรภ์ และจำนวนปีที่เรียนหนังสือโดยเฉลี่ยของเพศหญิงที่เพิ่มขึ้น มีความสัมพันธ์กับอัตราป่วยโรคซิฟิลิสแต่กำเนิดลดลง (b = -6.89 95%CI = -13.497,0.274 และ b = -0.80 95%CI= -1.415,-0.178 ตามลำดับ) สำหรับปัจจัยด้านสาธารณสุข พบว่าร้อยละการฝากครรภ์คุณภาพ 5 ครั้งที่เพิ่มขึ้น มีความสัมพันธ์กับอัตราป่วยโรคซิฟิลิสแต่กำเนิดเพิ่มขึ้น ( b = 0.53 95%CI = 0.082,0.096) แต่ร้อยละการตรวจคัดกรองซิฟิลิสในหญิงตั้งครรภ์ที่เพิ่มขึ้น มีความสัมพันธ์กับอัตราป่วยโรคซิฟิลิส แต่กำเนิดลดลง (b = -4.96 95%CI = -7.423,2.489)การศึกษาครั้งนี้บ่งชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการตรวจคัดกรองโรคซิฟิลิสในกลุ่มหญิงตั้งครรภ์ ต้องสนับสนุนให้หญิงตั้งครรภ์ทุกรายฝากครรภ์คุณภาพ ฝากครรภ์เร็ว เพื่อให้เข้าสู่ระบบบริการได้รับการตรวจคัดกรอง และรักษาโรคซิฟิลิสตามเกณฑ์มาตรฐาน ซึ่งจะช่วยลดการติดเชื้อซิฟิลิสในทารก ในพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ