Zeeheldenbuurt te Leiden

<p>Synthegra heeft in opdracht van Search Ingenieursbureau BV een archeologisch karterend booronderzoek uitgevoerd op een terrein in de Zeeheldenbuurt in Leiden. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen herinrichting van deze woonwijk. Het veldwerk is uitgevoerd op 10 en 11 november 2014.</p><p>Specifieke archeologische verwachting op basis van de quickscan<br>Op basis van het bureauonderzoek worden archeologische waarden verwacht op verschillende niveaus. In de top van de estuariene afzettingen worden archeologische resten uit de ijzertijd verwacht. Dit niveau is afgedekt door oeverafzettingen van de Oude Rijn, waarin archeologische waarden uit de Romeinse tijd en vroege middeleeuwen aanwezig kunnen zijn. De natuurlijke afzettingen zijn vermoedelijk afgedekt door een ophogingspakket met stedelijk afval, dat onder andere is opgebracht in verband met het agrarisch gebruik. Omdat het plangebied buiten de historische kern van Leiden ligt worden geen sporen van middeleeuwse en post middeleeuwse bebouwing verwacht. Op de geraadpleegde historische kaarten heeft het plangebied een agrarisch grondgebruik en is geen bebouwing binnen het plangebied aanwezig. Op basis van eerder uitgevoerd onderzoek in de omgeving van het plangebied wordt de natuurlijke bodem verwacht onder een sub-recent ophoogpakket van circa 1 meter dik. De bestaande bebouwing in het plangebied kan er voor gezorgd hebben dat de bodem ten dele is verstoord.</p><p>Archeologische interpretatie veldonderzoek<br>Binnen het plangebied werden resten uit de ijzertijd verwacht in de top van de estuariene afzettingen, die onder een pakket oeverafzettingen van de Oude Rijn liggen. Uit het booronderzoek is gebleken dat deze afzettingen in de ondergrond van het plangebied aanwezig zijn en vrij zandig zijn ontwikkeld. Er zijn geen humeuze en/of ontkalkte lagen in deze afzettingen waargenomen. Dergelijke lagen zouden kunnen wijzen op een periode van non-depositie, wat mogelijkheden voor bewoning geeft. Ook zijn er geen indicatoren aangetroffen die wijzen op een archeologische vindplaats uit deze periode. Archeologische resten uit de ijzertijd worden op grond van de resultaten van het veldonderzoek binnen het plangebied niet meer verwacht.<br>Resten uit de Romeinse tijd en met de vroege middeleeuwen werden verwacht in de oeverafzettingen van de Oude Rijn. Deze afzettingen zijn binnen het plangebied onder een ophogingslaag van stadsafval aangetroffen. Alleen in boring 19 is een horizont aangetroffen (tussen 85 en 110 cm beneden maaiveld) dat mogelijk de intacte top van de oeverafzettingen betreft. In de rest van het plangebied is de top van de oeverafzettingen verstoord. Deze verstoring is toe te schrijven aan het vroegere agrarische gebruik van het plangebied en aan de ontwikkeling van de huidige woonwijk. Er zijn geen aanwijzingen voor grootschalige diepe verstoring van de oeverafzettingen aangetroffen. Gezien de dikte van het ophogingspakket, dat onder de woonwijk aanwezig is, kunnen deze afzettingen ook onder de bebouwing nog grotendeels intact zijn. Deze resultaten doen vermoeden dat het verwachte vondstniveau (de oorspronkelijke top van de oeverwal) verdwenen is, maar dat eventueel aanwezige grondsporen nog wel (deels) bewaard zijn gebleven. Daarom kunnen archeologische resten binnen het plangebied uit de Romeinse tijd tot en met de vroege middeleeuwen niet uitgesloten worden.</p><p>Aanbeveling<br>Op basis van de resultaten van het booronderzoek zijn archeologische vindplaatsen in het plangebied niet uit te sluiten. Wanneer de geplande graafwerkzaamheden dieper reiken dan 70 cm beneden maaiveld kunnen eventueel aanwezig archeologische resten verloren gaan en is vervolgonderzoek noodzakelijk. Ter plaatse van de huidige bebouwing is dit niveau waarschijnlijk nog intact en kunnen onder de bebouwing nog grondsporen aanwezig zijn. Wij adviseren een vervolgonderzoek in de vorm van een proefsleuvenonderzoek om vast te stellen of in het plangebied archeologische resten aanwezig zijn en zo ja, welke waardering hieraan gegeven kan worden. Dit onderzoek kan ook worden aangegrepen om nadere informatie te verzamelen over de ontwikkeling van het landschap in het mondingsgebied van de Rijn binnen bebouwd gebied in de gemeente Leiden. Het kan informatie opleveren over de ontwikkeling van het Waardeiland, waar het plangebied op ligt. Voor dit proefsleuvenonderzoek is een Programma van Eisen (PvE) noodzakelijk dat is goedgekeurd door de bevoegde overheid. In dit PvE wordt de werkwijze en de randvoorwaarden van het proefsleuvenonderzoek vastgelegd.</p>