Archeologische opgraving (variant archeologische begeleiding); Hoendiep ZZ te Enumatil (gemeente Westerkwartier)

<p>Op 9 en 10 december 2020 is door Antea Group in opdracht van Prolander een archeologische begeleiding (protocol 4004: opgraven) uitgevoerd in het kader van het graven van een sloot langs het Hoendiep ZZ in Enumatil (gemeente Westerkwartier). Langs het Hoendiep ZZ vinden verschillende werkzaamheden plaats, waaronder het aanleggen van een damwand en het baggeren en dempen en graven van sloten. Alleen voor het graven van het oostelijke gedeelte van de sloot was een archeologische begeleiding vereist. Hier werden op basis van het vooronderzoek resten van een huis/boerderij uit de 19e eeuw (en mogelijk zelfs zo oud als de 16e eeuw) verwacht.</p><p>Het plangebied ligt in een agrarisch gebied direct ten zuiden van het Hoendiep, ten oosten van Enumatil. Het aanleggen van de sloot is gedeeltelijk archeologische begeleiding gebeurd voor het gedeelte waarvoor dat geadviseerd was. Het onder begeleiding aangelegde stuk heeft een lengte van circa 160 m.</p><p>De bodemopbouw komt overeen met de resultaten uit het booronderzoek en is zeer gelijkmatig van aard. Onder een matig humeuze, donkerbruine bouwvoor (S9000) bevindt zich een gebioturbeerde bruingrijze, licht zandige kleilaag die geïnterpreteerd is als een oude bouwvoor (S9001). Daaronder bevindt zich een bruingrijze, licht zandige kleilaag (S9002), met daaronder een laag donkerbruin tot zwart veraard veen (S9003). Helemaal onderaan bevindt zich een dikke laag donkergrijsbruin rietveen (S9004). In het vooronderzoek is daaronder nog een laag nat dekzand aangetroffen, maar tot die diepte is bij de begeleiding niet gegraven. De maximale ontgravingsdiepte was circa 1,2 m -mv (2,2 m -NAP). Het dekzand is op deze locatie aangetroffen vanaf circa 1,5 m -mv (2,5 m -NAP).</p><p>Op twee plekken in de werkput was het veraarde veenpakket doorbroken door vergravingen. Eén van deze doorbrekingen is veroorzaakt door een greppel (S0001) en een ander door een afgraving van het veen die tot net onder S9003 reikt (spoor S9002). Dit zijn de enige sporen die zijn aangetroffen; vondstmateriaal was er niet. De archeologische resten die verwacht werden op basis van het vooronderzoek zijn niet aangetroffen. Het enige archeologische spoor dat is aangetroffen is een greppel waarvan de oriëntatie overeenkomt met de oriëntatie van de bestaande greppels en een vergraving tot voorbij de veraarde veenlaag. Mogelijk heeft de greppel deel uitgemaakt van een erfafscheiding of ontwateringssysteem. De vergraving hangt mogelijk samen met de sloop van het huis, maar was daarvoor wel aan de kleine kant (ca. 11 m aan de noordkant en 6 m aan de zuidkant van de sleuf). Ook kan het wijzen op een ingreep die bedoeld was om een stabiele ondergrond te verkrijgen voor de bouw van een gebouw. Er zijn verder echter geen aanwijzingen aangetroffen dat er een gebouw gestaan heeft. Wel zijn er aanwijzingen (op basis van het AHN2) dat er net ten zuiden van de sleuf mogelijk een huisterp heeft gelegen.</p><p>Vanwege het minimale aantal sporen is de vindplaats beoordeeld als niet behoudenswaardig, en adviseert Antea Group om het plangebied vrij te geven ten behoeve van de voorgenomen ontwikkelingen. Wel dient er rekening mee worden gehouden dat er in de niet opgegraven delen van het perceel mogelijk nog archeologische resten aanwezig kunnen zijn.</p><p>Deze rapportage en bovenstaand advies zijn op 12 februari 2021 akkoord bevonden door het bevoegd gezag, de gemeente Westerkwartier.</p>