ศึกษาสภาพความเป็นอยู่ในปัจจุบันของภิกษุณีในประเทศไทย

วิทยานิพนธ์เรื่อง ศึกษาสภาพความเป็นอยู่ในปัจจุบันของภิกษุณีในประเทศไทยจัดทำขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ (1) เพื่อศึกษาสภาพความเป็นอยู่ของภิกษุณีในสมัยพุทธกาล (2) เพื่อศึกษาความเป็นมาของภิกษุณีในประเทศไทย (3) เพื่อศึกษาสภาพความเป็นอยู่ในปัจจุบันของภิกษุณีในประเทศไทย โดยศึกษาข้อมูลจากหนังสือและเอกสารที่เกี่ยวข้องกับงานวิจัย โดยใช้วิธีสังเกต และสัมภาษณ์ภิกษุณีที่วัตรทรงธรรมกัลยาณี ภิกษุณีอาราม จังหวัดนครปฐมจากการศึกษา พบว่า ภิกษุณีเป็นหนึ่งในพุทธบริษัท 4 ที่มีความสำคัญต่อพุทธศาสนา ซึ่งมีหลักฐานที่ปรากฏในพระไตรปิฎกและเอกสารที่เกี่ยวข้องอื่น ๆ กล่าวถึงบทบาทหน้าที่ของภิกษุณีที่ช่วยในการเผยแผ่พุทธศาสนา สภาพความเป็นอยู่ของภิกษุณีในสมัยพุทธกาล รวมไปถึงเรื่องราวการเกิดขึ้นของภิกษุณีในประเทศไทย และสภาพความเป็นอยู่ของภิกษุณีในประเทศไทย ซึ่งสภาพความเป็นอยู่ของภิกษุณีจะแบ่งออกเป็น 2 อย่างคือ สภาพความเป็นอยู่ของภิกษุณีตามหลักปัจจัย 4 และสภาพความเป็นอยู่ของภิกษุณีตามหลักของพระธรรมวินัยสภาพความเป็นอยู่ตามหลักของปัจจัย 4 ซึ่งเป็นปัจจัยที่สำคัญในการดำเนินชีวิตของภิกษุณีทั้งในสมัยพุทธกาลและสมัยปัจจุบัน คือ ไตรจีวร อาหารบิณฑบาต เสนาสนะ และศิลานเภสัชสภาพความเป็นอยู่ของภิกษุณีตามหลักของพระธรรมวินัย เป็นการปฏิบัติโดยเน้นความประพฤติและการปฏิบัติให้ดีงามถูกต้องตามหลักของพระธรรมวินัย จะเน้นการปฏิบัติกิจวัตรของภิกษุณี การรับกิจนิมนต์ และด้านการทำสังฆกรรมต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติตามหลักพระวินัยที่ภิกษุณีพึงต้องปฏิบัติผลการศึกษาทำให้ทราบว่า สภาพความเป็นอยู่ของของภิกษุณีในสมัยพุทธกาลและภิกษุณีในปัจจุบันที่วัตรทรงธรรมกัลยาณี ภิกษุณีอาราม จังหวัดนครปฐม มีสภาพความเป็นอยู่ที่ยึดถือปฏิบัติตามหลักของพระธรรมวินัยที่พระพุทธเจ้าทรงบัญญัติไว้ ในการดำรงชีวิตตามหลักของปัจจัย 4 และการดำรงชีวิตตามหลักพระธรรมวินัย โดยสภาพความเป็นอยู่ตามหลักของปัจจัย 4 ขึ้นอยู่กับสภาพสิ่งแวดล้อม และบริบทของสังคมนั้น ๆ สามารถเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัยได้ เพราะในสังคมปัจจุบันวิถีชีวิตของประชาชนเน้นความสะดวกสบาย รวดเร็วและประหยัดเวลา จึงส่งผลให้สภาพความเป็นอยู่ตามหลักของพระธรรมวินัย เกิดความเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมที่พระพุทธเจ้าบัญญัติไว้ในพระไตรปิฎก เนื่องจากสภาพสังคมและวัฒนธรรมที่มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอด ทำให้ภิกษุณีไทยปฏิบัติตามสิกขาบทบางข้อด้วยความยืดหยุ่น แต่ใขณะเดียวกันภิกษุณีสามารถปฏิบัติตามสิกขาบทต่าง ๆ เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพความเป็นอยู่ในสังคมปัจจุบัน ซึ่งชี้ให้เห็นว่า สภาพความเป็นอยู่ของภิกษุณีในประเทศไทยถูกปรับให้เข้ากับยุคสมัย ดังนั้นเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดผลกระทบต่อวิถีชีวิตและการปฏิบัติ ภิกษุณีไทยจึงปฏิบัติตามสิกขาบทบางข้อแบบอนุโลม เพื่อให้เหมาะสมกับการดำรงชีวิตของภิกษุณีในปัจจุบัน