Brandwijksedijk 33-34 te Brandwijk, gemeente Molenlanden

ADC ArcheoProjecten heeft in juni 2022 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Brandwijksedijk 33-34 te Brandwijk. Het plangebied is gelegen in de Alblasserwaard, een komgebied dat zich tussen de Lek, de Merwede en de Noord uitstrekt. Deze rivieren hadden vrij spel en de loop van deze rivieren veranderde voortdurend, totdat de rivieren in de Late Middeleeuwen van dijken werden voorzien. Een van deze rivieren is de Langerak-stroomgordel. Een zijtak van deze rivier heeft mogelijk langs de noordoostzijde van het plangebied gelopen. De gerelateerde oever- en beddingafzettingen kunnen mogelijk een ondergrond hebben gevormd voor bewoning in het Neolithicum en de Bronstijd. Vanaf de Bronstijd vindt er vernatting plaats in het gebied. Aangenomen wordt dat de bewoningsmogelijkheden hierdoor sterk afnamen. Vanaf de Late Middeleeuwen verandert dit, omdat de natuurlijke afwatering verbeterde en door de aanleg van dijken. De bewoning concentreerde zich voornamelijk langs de ontginningsassen, een van deze ontginningsassen was gelegen langs de huidige Brandwijksedijk. Of het plangebied destijds bebouwing kende is niet vast te stellen. Op basis van oude kaarten uit de 19e en 20e eeuw is vast te stellen dat zeker vanaf de het begin van de 19e eeuw zich een boerderij in het plangebied bevond. Echter is het woonhuis gebouwd in 1986. Om deze verwachting te toetsen en aan te vullen is een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hieruit blijkt dat de ondergrond bestaat uit een veenpakket dat onderdeel uitmaakt van de Formatie van Nieuwkoop en het Hollandveen Laagpakket. Het veenpakket wordt doorsneden door een laag komklei, behorend tot de Formatie van Echteld. Plaatselijk (boring 2 en 5) toont het veen op 40-50 cm -mv (1,78-1,79 m -NAP) sporen van veraarding. In boring 1 is boven op het veenpakket een ophogingspakket aanwezig. Het ophogingspakket is geïnterpreteerd als onderdeel van een terp, vanwege de aanwezigheid van houtskool, een aardwerkfragment en op basis van de verkleuring van de laag. Op het veraarde veen ligt een pakket komklei behorende tot de Formatie van Echteld. Vervolgens gaat de komklei over in de bouwvoor. Op de overige locaties gaat het veen via een scherpe grens over naar een verstoord komklei pakket dat doorloopt tot aan het maaiveld. De in boring 1 aanwezige ophogingslaag tussen 40 tot 100 cm -mv (1,38-1,98 m -NAP) is onderdeel van een terp en wordt gezien als een archeologisch relevante laag. In boring 2 en 5 is de top van het veenpakket veraard en daarmee archeologisch gezien waardevol en kansrijk op sporen en wordt daarom ook gezien als een archeologisch relevante laag.