Naar het ideaal van een ommuurde stad. Stadsmuren uit de 13e en 16e eeuw aan de Nieuwe Markt, Nijmegen. Archeologische Berichten Nijmegen - Rapport 74

<p>In het kader van interne verbouwingen in de bedrijfspanden Nieuwe Markt 24-26,<br>28-30 en Nieuwe Markt 36-38-38A, heeft Bureau Leefomgevingskwaliteit<br>/ Archeologie (BLAN) van de gemeente Nijmegen vanaf 16 augustus 2011 t / m 25<br>april 20131 met onderbrekingen diverse waarnemingen, respectievelijk projectcodes<br>Nm4, Nm3 en Nm5, verricht.<br>Volgens het destijds vigerende bestemmingsplan was het niet mogelijk om archeologisch<br>en bouwhistorisch onderzoek te verlangen. In het facetbestemmingsplan<br>van de gemeente Nijmegen van januari 2014 is vastgelegd dat graafwerkzaamheden<br>in gebieden van zeer hoge archeologische waarde (waarde 3) op de Archeologische<br>Beleidskaart van de gemeente Nijmegen zonder een omgevingsvergunning<br>mogen worden uitgevoerd, indien er minder dan 50 m2 wordt verstoord. Dat betekent<br>dat indien een bouwwerk vergunningsvrij kan worden opgericht, hieraan in beginsel<br>geen voorschriften kunnen worden gesteld met betrekking tot de bescherming van<br>archeologische waarden. Voor de zones waaraan waarde 3 is toegekend staat het, op<br>basis van eerder archeologisch onderzoek, vast dat zich archeologische waarden in<br>de bodem bevinden. Door de ondergrens van 50 m2 gaat echter veel archeologische<br>informatie verloren. De motie Hillen, op 25 juni 2014 door de gemeenteraad aangenomen,<br>maakt het mogelijk om voortaan alle bodemingrepen onder de 50 m2 binnen de<br>aandachtszones met waarde 3 te monitoren en archeologisch te begeleiden. Hierdoor<br>worden met vernietiging bedreigde archeologische waarden gedocumenteerd en<br>veiliggesteld, en wordt tegelijkertijd de impact van het facetbestemmingsplan (ook<br>vastgesteld op 25 juni 2014) op die delen van Nijmegen met archeologisch zeer hoge<br>waarden onderzocht. Dit onderzoek wordt uitgevoerd op kosten van de gemeente<br>Nijmegen, maar is wel afhankelijk van de toestemming van de initiatiefnemer. De<br>werkzaamheden moeten worden uitgevoerd conform het Programma van Eisen.2<br>De 19e-eeuwse panden zijn sinds 1987 en 1988 in het gemeentelijk monumentenregister<br>opgenomen.3 De panden zijn gelegen in een rijksbeschermd stadsgezicht.<br>Vanwege de aanwezigheid van de 16e-eeuwse stadsmuur pal onder de fundering van<br>de 19e-eeuwse voorgevels en vanwege de aanname dat hier in de nabijheid ook de<br>laat-middeleeuwse stadsmuur zou moeten liggen - deze was immers in 2005 niet<br>aangetoond met archeologisch onderzoek in de Bottelstraat (Bt1) - zijn door BLAN<br>de verbouwingen en sloopwerkzaamheden in eerste instantie gevolgd. Op het moment<br>dat duidelijk werd dat de laat-middeleeuwse stadsmuur inderdaad aanwezig<br>was, zijn aansluitend de verschillende waarnemingen verricht. Hiermee is belangrijke<br>en tot nu toe onbekende informatie over de laat-middeleeuwse stadsmuur in <br>de noordwestzone van de middeleeuwse stad vastgesteld en gedocumenteerd. Het<br>belang hiervan is erg groot, omdat archeologische en bouwhistorische informatie<br>over de oudste fase van de stadsmuur van Nijmegen zeer schaars is.<br>Vervolgens is op 5 en 6 februari 2015 een kleine waarneming (project He19) op de<br>kruising Lange Hezelstraat Nieuwe Markt verricht, waarbij een muur is vastgelegd.<br>Na analyse van de meetgegevens bleek deze waarneming samen te vallen met het<br>eerder uitgevoerde (1990) project He1.</p>