AB Hagendoornweg, Oirsbeek 2 Eindrapport Hagedoornweg 2021-023

<p>In opdracht van Waterschap Limburg heeft EARTH Integrated Archaeology tussen december 2021 en januari 2022 een archeologisch onderzoek door middel van een opgraving (protocol 4004), variant archeologische begeleiding, uitgevoerd in het plangebied gelegen aan de Hagendoornweg te Oirsbeek, gemeente Beekdaelen. Hier zijn grondverstorende werkzaamheden voorzien ten behoeve van de aanleg van een waterbuffer. Volgens de gemeentelijke archeologische verwachtingskaart van de voormalige gemeente Schinnen ligt het plangebied deels in een zone met een hoge verwachting (historische elementen, rijksmonument 33350) waarvoor archeologisch onderzoek verplicht is.</p><p>Op basis van het gedetermineerde aardewerk is binnen het plangebied sprake van een vindplaats uit de Volle Middeleeuwen (1050-1250 n.C.). De sporen concentreren zich in het noordelijke deel van het plangebied. In het zuidelijke deel van de werkput zijn geen sporen aangetroffen. Binnen het sporencluster zijn geen concrete structuren aan te wijzen. Op drie locaties zijn wel meerdere paalkuilen op korte afstand van elkaar aangetroffen. Hierdoor is het tentatief mogelijk om drie clusters te herkennen. Het overgrote deel van de sporen betrof kuilen. De aanwezigheid van dorsafval in de kuilen impliceert dat in ieder geval gerst, en mogelijk andere granen, lokaal verbouwd en verwerkt werden. Ook werden er erwten en mogelijk voederwikke verbouwd. De resultaten van de macrobotanische analyse laten zien dat het gebied een open landschap moet zijn geweest. De vegetatie groeide op een vochtige, voedselrijke bodem. Hier en daar kan er een struik of fruitboom hebben gestaan, voor consumptie door de bewoners. Ten slotte, zijn er indicaties voor de aanwezigheid van een sloot.Aan de hand van de determinatie van het aardewerk uit de sporen kan worden geconcludeerd dat het onderzochte terrein werd bewoond in de Volle Middeleeuwen, tussen circa 1050 en 1250 n.Chr. Aangezien jonger aardewerk uit sporen ontbreekt, is het terrein vervolgens verlaten. Opvallend is de grote hoeveelheid Pingsdorf-aardewerk uit Zuid-Limburg. Het aardewerk betreft doorsnee huishoudelijk afval, waaronder vooral veel fragmenten van kookpotten (met roetsporen) en (tuit)potten voor opslag. Twee spinstenen duiden erop dat de bewoners zelf hun garen en textiel produceerden.In het totaal zijn 105 fragmenten natuursteen gedetermineerd. Het materiaal bestaat grotendeels uit (kwartsitische) zandsteen en een groot deel van de fragmenten is hoekig van vorm. Dit fenomeen ontstaat vermoedelijk wanneer de stenen na verhitting worden vergruisd voor de toevoeging aan aardewerk.Tenslotte is met behulp van p-XRF de samentelling van de aangetroffen klei en van enkele aangetroffen fragmenten witbakkende Schinveld-Brunssum aardewerk stukken bepaald. De conclusie luidt dat de aangetroffen klei hoogstwaarschijnlijk Brunssumer klei is en dat deze qua samenstelling sterk overeenkomt met de Schinveld-Brunssum aardewerk fragmenten. Dit impliceert dat de klei in de regio van Brunssum (dal van de Rode Beek) is gewonnen en vervolgens is getransporteerd naar de vindplaats aan de Hagedoornweg en is gebruikt voor de lokale productie van aardewerk</p>