บทบาทของการบริหารราชการส่วนภูมิภาคในการกำกับดูแลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

งานวิจัยชิ้นนี้เป็นการศึกษาเรื่อง บทบาทของการบริหารราชการส่วนภูมิภาคในการกำกับดูแลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มีวัตถุประสงค์ ได้แก่ (1) เพื่อศึกษาความสำคัญของการบริหารราชการส่วนภูมิภาค (2) เพื่อศึกษาบทบาทของการบริหารราชการส่วนภูมิภาคในการกำกับดูแลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (3) เพื่อศึกษาปัญหาและอุปสรรคของการบริหารราชการส่วนภูมิภาคในการดำเนินงานตามบทบาทการกำกับดูแลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (4) เพื่อจัดทำข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการปรับเปลี่ยนบทบาทของการบริหารราชการส่วนภูมิภาคในการกำกับดูแลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผลการศึกษาพบว่า บทบาทตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย 2560 โดยการบริหารราชการส่วนภูมิภาคมีความจำเป็นจะต้องให้การสนับสนุนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จะเห็นได้จากการที่รัฐต้องดำเนินการให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีรายได้ของตนเองโดยจัดระบบภาษีหรือการจัดสรรภาษีที่เหมาะสม รวมทั้งส่งเสริมและพัฒนาการหารายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รวมไปถึงยังต้องมีหน้าที่ในการกำกับดูแล ดังจะเห็นได้จาก การกำหนดให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีอิสระในการบริหาร การจัดทำบริการสาธารณะ การส่งเสริมและสนับสนุนการจัดการศึกษาการเงินและการคลัง และการกำกับดูแลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นซึ่งต้องทำเพียงเท่าที่จำเป็นเพื่อการคุ้มครองประโยชน์ของประชาชนในท้องถิ่นหรือประโยชน์ของประเทศเป็นส่วนรวม นอกจากนี้ยังมีบทบาทการกำกับดูแลตาม พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ซึ่งมีหน้าที่กำกับการปฏิบัติหน้าที่ของพนักงานองค์การของรัฐบาลหรือรัฐวิสาหกิจ ในการนี้ให้มีอำนาจทำรายงานหรือแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการดำเนินงานขององค์การของรัฐบาลหรือรัฐวิสาหกิจต่อรัฐมนตรีเจ้าสังกัดองค์การของรัฐบาลหรือรัฐวิสาหกิจ อีกทั้ง พระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 กำหนดให้ผู้ว่าราชการจังหวัดมีอำนาจหน้าที่ควบคุมดูแลเทศบาลใน จังหวัดนั้นให้ปฏิบัติการตามอำนาจหน้าที่โดยถูกต้องตามกฎหมาย รวมไปถึงพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. 2537 มาตรา 90 ให้นายอำเภอมีอำนาจกำกับดูแลการปฏิบัติหน้าที่ขององค์การบริหารส่วนตำบลให้เป็นไปตามกฎหมายและระเบียบข้อบังคับของทางราชการ สำหรับบทบทในการขับเคลื่อนนโยบาย พบว่า การบริหารราชการส่วนภูมิภาคมีการนำนโยบายจากส่วนกลางมาปรับใช้กับท้องถิ่น ผู้ว่าราชการจังหวัดหรือการบริหารราชการส่วนกลางเปรียบเสมือนตัวแทนของส่วนกลาง ที่คอยนำนโยบายมาปรับใช้สู่การปฏิบัติจริงในท้องถิ่น ซึ่งนโยบายทั่วไปนั้นท้องถิ่นสามารถนำไปปฏิบัติได้ โดยใช้งบประมาณของท้องถิ่น ซึ่งผู้ว่าราชการจังหวัดแทบไม่มีบทบาทหน้าที่เลยในบริบทนี้ในการช่วยเหลือหรือนำนโยบายไปปฏิบัติ เนื่องจากท้องถิ่นสามารถดำเนินการได้ด้วยศักยภาพของท้องถิ่นเองสำหรับปัญหาและอุปสรรคของการบริหารราชการส่วนภูมิภาคในการกำกับดูแลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พบว่า มีปัญหาทางด้านการใช้ดุลยพินิจของผู้กำกับดูแล จากความไม่แน่ชัดของกฎหมายดังกล่าว ได้ส่งผลให้ผู้กำกับดูแลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีการใช้ดุลยพินิจที่แตกต่างกัน ซึ่งส่งผลให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอาจขาดอิสระในการทำงาน หรืออาจจะถูกกำกับดูแลอย่างไม่ทั่วถึง อีกทั้ง ปัญหาทางด้านแหล่งที่มาของผู้ว่าราชการจังหวัด โดยแหล่งที่มาของผู้ว่าราชการจังหวัดที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้ง แต่มาจากการแต่งตั้งหรือโปรดเกล้า ทำให้บางครั้งไม่เกิดการยอมรับจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอย่างสมบูรณ์ ด้วยเหตุนี้เองจึงเป็นปัญหาที่เป็นผลพวงมาจากการแต่งตั้งผู้ว่าราชการจังหวัด อีกทั้งยังพบปัญหาทางด้านการขาดอิสระขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ราชการส่วนกลางมักออกหนังสือราชการ ในลักษณะของนโยบายโดยใช้งบประมาณขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งแน่นอนว่าหากเป็นหนังสือราชการที่ออกโดยราชส่วนกลาง ทางส่วนท้องถิ่นนั้นก็จะต้องดำเนินการปฏิบัติตามและใช้งบประมาณที่มีของท้องถิ่น