Kapel-Avezaath, Laageinde 49 Gemeente Buren (GD)

<p>De aanleiding voor het archeologische proefsleuvenonderzoek is de ontwikkeling van twee nieuwbouwwoningen te Kapel-Avezaath. Voor de ontwikkeling van de woningen is een omgevingsvergunning aangevraagd, in welk kader ook archeologisch onderzoek noodzakelijk is. Het plangebied bevindt zich in een binnenbocht van de Linge, met in de ondergrond oever- op beddingafzettingen van een fossiele stroomgordel van de Linge. Op het Actueel Hoogtebestand van Nederland is binnen het plangebied een ronde verhoging te zien dat kan duiden op een terp. Op de verhoging heeft tot voor kort kasteel Fritsenburcht gestaan. In 2011 is dit kasteel afgebrand, waarna het in 2014/2015 gesloopt werd. Hoewel het gebouw het uiterlijk had van een kasteel, was het van origine een historische boerderij. De laatste eigenaar van het ‘kasteel’, dhr. Fritsen, vermoedde dat de boerderij uit de 17e eeuw dateerde. Dit baseerde hij op de door hem aangetroffen funderingsresten, munten en fragmenten aardewerk. De boerderij is op historisch kaartmateriaal vanaf 1809 waar te nemen, maar kent dus een mogelijk vroegere oorsprong. Vanaf het begin van de 19e eeuw tot aan de omvorming tot kasteel Fritsenburcht, heeft de boerderij diverse vormen en groottes gekend. Een eerste stap in het archeologisch proces is een bureauonderzoek met een booronderzoek geweest (Hanemaaijer & Muller 2013). Naar aanleiding van de resultaten van dit vooronderzoek geldt in het plangebied een hoge verwachting op nederzettingsresten van de historische boerderij (Nieuwe tijd). Op basis hiervan hebben Hanemaaijer & Muller (2013) een waarderend proefsleuvenonderzoek (IVO-P) geadviseerd. De gemeente Buren, geadviseerd door de Regioarcheoloog Rivierenland (dhr. Van Oort), heeft hiermee ingestemd. Resultaten Het proefsleuvenonderzoek heeft bevestigd dat aan de basis van de bodemopbouw zandige beddingafzettingen aanwezig zijn van de fossiele stroomgordel van de Linge. Hierop liggen (met name in het zuiden van het plangebied) overwegend geroerde oeverafzettingen. Verder naar het noordwesten zijn oeverafzettingen afwezig en zijn de beddingafzettingen direct onder de 40 á 50 cm dikke bouwvoor aangetroffen. Lokaal zijn ook recente verstoringen c.q. (sub)recente grondroeringen aanwezig van 80 cm tot meer dan een meter onder het maaiveld. De verstoringen reiken hier tot diep in de C-horizont. Het archeologisch relevante niveau is daarmee over het algemeen minder intact te noemen dan verwacht. Ter hoogte van werkput 2 is de bodemopbouw beter intact; de sporen manifesteren zich hier in oeverafzettingen, direct onder de bouwvoor op ca. 50 cm –Mv. Het aantal sporen bleef echter gering, waardoor de gaafheid/conservering van de vermeende nederzetting uit de Nieuwe tijd de wensen overlaat. Er zijn geen duidelijke woonlagen aangetroffen die wijzen op de aanwezigheid van een terp. Alleen op de oostelijke flank van de ronde verhoging is een mogelijke ophogingslaag aangetroffen. Uit het proefsleuvenonderzoek blijkt verder dat er geen resten van de boerderij, in de vorm van houten of gemetselde structuren, in het plangebied aanwezig zijn. Wel zijn naast verstoringen van de sloop van het ‘kasteel’, één solitaire houten paal en enkele paalkuilen aangetroffen die op basis van historisch kaartmateriaal en vondstmateriaal mogelijk te relateren zijn aan de verwachtte historische boerderij. Het vondstmateriaal bestaat voornamelijk uit geglazuurd roodbakkend aardewerk. Ook is een steengoed scherf, een fragment industrieel wit, Chinees porselein en een onversierd pijpensteeltje verzameld. Het aangetroffen bouwmateriaal bestaat uit voornamelijk kleine fragmenten dakpan, tegel en baksteen van diverse baksels. Het vondstmateriaal dateert overwegend uit de 18e eeuw. Dit kan een aanwijzing zijn dat de historische boerderij in deze eeuw reeds aanwezig was. Dit kan echter niet hard gemaakt worden door de overwegend secundaire context van het vondstmateriaal.</p>