Plangebied herinrichting omgeving gemeentehuis te Heeze, gemeente Heeze- Leende.

<p> Inleiding
<p> In opdracht van de gemeente Heeze-Leende heeft RAAP in augustus 2025 een archeologisch
bureauonderzoek uitgevoerd voor de herinrichting van de omgeving van het gemeentehuis te Heeze in
de gemeente Heeze-Leende. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning.
<p> Resultaten bureauonderzoek
<p> Het plangebied ligt op een glooiing van een beekdalzijde, tussen een dekzandrug in het westen en het
beekdal van de Groote Aa in het oosten. Ten zuiden van het plangebied ligt eveneens een dalvormige
laagte. De bodem ter hoogte van het plangebied bestaat uit relatief vochtige hoge zwarte
enkeerdgronden.
<p> In de omgeving van het plangebied liggen hoofdzakelijk vindplaatsen uit de periode 1250 tot heden die
bij archeologisch onderzoek zijn aangetroffen, vooral langs de Kapelstraat en de Jan Deckerstraat.
Deze twee wegen vormden een doorgaande weg van Weert naar Eindhoven. De meeste onderzoeken
in de directe omgeving hebben geresulteerd in het vrijgeven van een plangebied wegens verstoring van
de bodem.
<p> Op kaarten uit de vroege 19e eeuw is af te leiden dat het plangebied in de historische kern van Heeze
lag, waar bebouwing werd afgewisseld met tuinen en akkers. Delen van het plangebied liggen onder
historische wegen. Door de jaren heen is de voormalige bebouwing in het plangebied gesloopt en zijn
er andere gebouwen, waaronder het gemeentehuis, Rafaelschool en de Dirk Heziusschool gebouwd.
In het plangebied geldt een middelhoge verwachting voor jager-verzamelaars en nederzettingsresten
vanaf het neolithicum tot en met de vroege middeleeuwen. <p> Daarnaast geldt er een hoge verwachting
voor nederzettingsresten vanaf de volle middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd. De kans is groot dat
door grondbewerking de verwachte vindplaatsen van jager-verzamelaars niet meer intact aanwezig zijn.
<p> De sloop van oude gebouwen en de bouw van de huidige gebouwen, alsmede de aanleg van kabels en
leidingen kan geresulteerd hebben in een slechte gaafheid van vindplaatsen uit alle perioden.
<p> Advies
<p> Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in deelgebieden 1, 2 en 5 mogelijk
archeologische resten bedreigd zullen worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt
geadviseerd om de plannen zodanig aan te passen dat verstoring wordt voorkomen. Dat kan door de
ingrepen te beperken tot 30 cm – mv conform de beleidsregels voor het gebied.
Indien planaanpassing niet mogelijk is, wordt aanbevolen in het kader van de bestaande planvorming
de onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen.
<p> Om de gespecificeerde verwachting aan te vullen en te verfijnen wordt een vervolgonderzoek
geadviseerd in de vorm van een inventariserend veldonderzoek door middel van een verkennend
booronderzoek. Een dergelijk vervolgonderzoek heeft tot doel de opbouw van de ondergrond, de
bodemopbouw en/of bodemverstoringen gedetailleerd in kaart te brengen. Aan de hand daarvan
kunnen concrete gegevens worden verzameld over gaafheid en diepteligging van de verwachte
archeologische resten.
<p> In deelgebieden 3 en 4 worden vanwege de vele kabels en leidingen geen intacte archeologische
resten meer verwacht en bovendien zijn de ingrepen zeer beperkt van diepte en omvang, zodat
geadviseerd wordt deze twee deelgebieden vrij te geven voor de voorgenomen werkzaamheden. Indien
bij de uitvoering van de werkzaamheden onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan
is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht
(vondstmelding via ARCHIS).
<p> Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Heeze-Leende,
deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.