Archeologisch bureauonderzoek Businesspark II te Almelo, gemeente Almelo (OV)

<p>Laagland Archeologie heeft in februari-maart 2024 een Archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd op een terrein in de hoek A35 – Twentekanaal (Zijkanaal naar Almelo). Het terrein is in beeld als nieuw bedrijventerrein (Businesspark II te Almelo). Het onderzoek is uitgevoerd conform protocol SIKB KNA 4002.
Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.</p><p>
Het onderzoek is uitgevoerd conform protocol SIKB KNA 4002. Geomorfologisch ligt het plangebied overwegend in een zone met dekzandwelvingen. Zuidelijk ligt een beekoverstromingsvlakte. Tussen circa 3850 en 1500 voor Chr. (Midden-Neolithicum – Midden-Bronstijd) raakte het plangebied geleidelijk met veen bedekt. Alleen het meest zuidelijke deel bleef vrij van veen. Individuele dekzandopduikingen in het plangebied bleven mogelijk eveneens vrij. Vanaf ruwweg 1000 na Chr. werd het veen in toenemende mate ontgonnen; rond 1500 na Chr. was zowel het meest zuidelijke als een strook in het oostelijke plangebied vrij van veen. In de navolgende eeuwen verdween het nog resterende veenpakket. Bodemkundig zijn diverse zandopduikingen aanwezig. Hier hebben zich veldpodzolgronden ontwikkeld. De zandopduikingen liggen in een lagergelegen zandgrond waarin beekeerdgronden zijn gevormd. In veel van de zandopduikingen is nog een (deels) intact podzolprofiel geconstateerd bij bodemkundig booronderzoek. Met name langs de zuid- en oostgrens van het plangebied zijn kleiige beekafzettingen aangetroffen in de bodemkundige boringen. Voor een deel zijn deze gronden niet meer intact (en mogelijk opgebracht van elders), maar er zijn ook onverstoorde beekafzettingen aangetroffen. Een deel van het plangebied is aangemerkt als vergraven.</p><p>
In de omgeving van het plangebied zijn nauwelijks archeologische resten geregistreerd. Tegelijkertijd heeft er in en rondom het plangebied nauwelijks (veld)onderzoek plaatsgevonden. Op de gemeentelijke archeologische verwachtingenkaart heeft het plangebied overwegend een lage verwachting. In historische tijden was het plangebied overwegend onontgonnen (woeste gronden/heide), aangeduid als ‘t Broek, wat toponymisch zoveel betekent als ‘vochtig laagland’ of ‘moeras’). Met name in het zuidwestelijke plangebied lagen enkele kleine landbouwontginningen (‘kampontginningen’). Langs het noordelijke en oostelijke plangebied waren eveneens een aantal (kleinschalige) landbouwontginningen. In/nabij het zuidwestelijke plangebied liggen tevens twee historische erven, die op basis van bronnen van na 1500 zijn te dateren.
In het plangebied worden resten uit de periode Laat-Paleolithicum – Vroeg-Mesolithicum verwacht, met name in het zuidelijke plangebied (hoge verwachting). Op de diverse dekzandopduikingen met veldpodzolgronden worden resten uit de periode Laat-Paleolithicum – Midden-Bronstijd verwacht (middelhoge verwachting). Resten van het erf Klein Meekenkamp kunnen eveneens verwacht worden (hoge verwachting). We adviseren op de kansrijke locaties verkennende boringen te zetten. Deze boringen hebben tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zonodig aan te vullen. </p><p>

Dit advies is overgenomen door de bevoegde overheid, de gemeente Almelo. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, Eva Kaptijn (regio-archeoloog Twente).
Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).</p>