Haaren, Belversestraat 21

<p>Op 26 februari 2009 verleende dhr. J. Wittens aan BILAN opdracht voor een begeleiding en aansluitend een definitieve opgraving van het plangebied Belversestraat 21 in de gemeente Haaren (provincie Noord-Brabant). De aanleiding tot het onderzoek was de voorgenomen ontgraving ten behoeve van een bassin met een aanlegdiepte van 1,5 m. De hiermee gepaard gaande graafwerkzaamheden vormen een bedreiging voor eventueel in de ondergrond aanwezige archeologische waarden.</p><p>Vanaf de late bronstijd tot in de vroege middeleeuwen is het onderzoeksgebied in gebruik geweest als nederzettingsterrein waar twee spiekers, enkele kuilen, een crematiegraf en enkele greppels hebben gelegen. Hoofdgebouwen werden niet aangetroffen. Nadat men in de vroege middeleeuwen de nederzetting heeft verlaten, is het gebied niet meer in gebruik geweest voor bewoning.</p><p>Het oudste spoor dat in het onderzoeksgebied is aangetroffen, betreft een graf zonder randstructuur met enkel een crematierestendepot uit de late bronstijd. Door de ligging op de rand van het onderzoeksgebied is het moeilijk vast te stellen of het hier om een enkel graf gaat of dat het de rand van een grafveld betreft. Het is vanaf de late bronstijd uitzonderlijk dat een enkel graf in een nederzetting aanwezig is. Dit wil natuurlijk niet zeggen dat het niet kan. In Ussen bijvoorbeeld (vroege ijzertijd – midden-ijzertijd) zijn wel graven aangetroffen maar geen geclusterd urnenveld.</p><p>Op het graf en een kuil uit de vroege ijzertijd na zijn de overige structuren voornamelijk in de late ijzertijd – Romeinse tijd te dateren. Daarnaast zijn enkele greppels en twee kuilen in de Romeinse tijd of in de vroege middeleeuwen te dateren. De late ijzertijd – Romeinse tijd structuren bestonden uit twee spiekers en een aantal kuilen. De kuilen waren voor een deel als afvalkuil gebruikt waarbij aardewerk als afval in de kuilen waren gedeponeerd.</p><p>De greppels die in het onderzoeksgebied werden aangetroffen, dateren op één greppel na in de Romeinse tijd. In één greppel werden dakpanfragmenten (tegulae en imbrex) aangetroffen. Nederzettingen uit de Romeinse tijd worden in veel gevallen gekenmerkt door greppels als nederzettings-, erf- of akkerafscheidingen. De greppels in de Belversestraat functioneerden mogelijk als afscheiding van erven.</p><p>Naast de sporen uit de late ijzertijd – Romeinse tijd werd vondstmateriaal en een kuil uit de vroege middeleeuwen in het onderzoeksgebied aangetroffen. De vondsten wijzen niet onmiddellijk op bewoning binnen het onderzoeksgebied, maar waarschijnlijk bevindt zich in de direct omgeving een nederzetting uit de vroege middeleeuwen. Na de Romeinse tijd – vroege middeleeuwen werd het onderzoeksgebied verlaten en is niet opnieuw in gebruik genomen als nederzettingsterrein. In de late middeleeuwen – nieuwe tijd verschijnt een greppel in het onderzoeksgebied die niet samenvalt met de percelering van de kadastrale kaart, maar vermoedelijk jonger of ouder is.</p><p>De opgegraven nederzettingssporen blijken in alle richtingen buiten het onderzoeksgebied door te lopen. Bij verdere ontwikkelingen zou hiermee rekening gehouden moet worden.</p>