Archeologisch vooronderzoek in het kader van de herontwikkeling van het plangebied Meester Heemskerkstraat 26-64 te Veenendaal, gemeente Veenendaal

Vestigia Archeologie en Cultuurhistorie heeft een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd ten behoeve van de geplande herontwikkeling van een plangebied aan de Meester Heemskerkstraat 26-64 te Veenendaal, gemeente Veenendaal (Afbeelding 1, zie ook Kaart 1 achterin het rapport). Het plangebied heeft een oppervlakte van ca. 0,45 hectare en is momenteel bebouwd met eengezinswoningen uit 1954 (afbeelding 2). Deze bebouwing zal worden gesloopt waarna nieuwbouw zal worden gerealiseerd (afbeelding 3). De bestaande bebouwing heeft een standaard fundering tot ca. 1,2 m -mv. De nieuwbouw krijgt een zelfde standaard fundering tot 1,2 m -mv, zonder kelder. Voorafgaand aan de ontwikkelingen dient in kaart gebracht te worden of zich binnen het plangebied behoudenswaardige archeologische waarden (zouden kunnen) bevinden, die tegen de achtergrond van de bodemingrepen gevaar lopen. Gezien de aard van de ingrepen (woningbouw) zullen de geplande ingrepen naar verwachting tot in het relevante archeologisch niveau reiken. Binnen het plangebied geldt op basis van het landschap een middelhoge archeologische verwachting voor de periode Laat-Paleolithicum tot het Midden-Neolithicum. In die periodes lag het plangebied boven het grondwaterniveau, en bestond het nog niet uit het latere veengebied. In latere periodes werd het plangebied onbewoonbaar door de stijgende grondwaterstand en het opkomende veen. Pas aan het einde van de Late Middeleeuwen en het begin van de Nieuwe tijd wordt de omgeving van het plangebied weer ontgonnen. Er bestaan geen aanwijzingen voor historische bebouwing in de Late Middeleeuwen/Nieuwe tijd tot aan de aanleg van de wijk vlak na de Tweede Wereldoorlog, maar dit kan ook niet geheel worden uitgesloten. Gezien de lage ligging onder aan de stuwwal en de daarmee gepaard gaande drassige omstandigheden, op ruime afstand van de historische weg Kerkewijk wordt de kans hierop echter als laag tot middelhoog ingeschat. Advies. De geplande nieuwbouw is grotendeels geprojecteerd op de locatie van de bestaande bebouwing, die al voor een verstoring heeft gezorgd tot ca. 1,2 m -mv. De overlap met ‘ongeroerde’ rond is beperkt. Daarnaast geldt op basis van het archeologiebeleid van de gemeente Veenendaal en het vigerende bestemmingsplan een onderzoeksplicht bij ingrepen groter dan 5000 m2 en dieper dan 0,5 m -mv. Het plangebied heeft een oppervlakte van 4550 m2, zodat de vrijstellingsgrens niet wordt overschreden. Vestigia adviseert om bij een eventuele bestemmingsplanwijziging de vigerende dubbelbestemming in stand te laten, maar in het kader van de geplande ontwikkelingen geen verder onderzoek te doen in het kader van de aanvraag omgevingsvergunning. Het is aan het bevoegd gezag, de gemeente Veenendaal, om hierover een besluit te nemen. Dit besluit kan afwijken van het bovenstaande advies. Ook wanneer het bevoegd gezag besluit dat het plangebied wordt vrijgegeven voor de voorgenomen ontwikkelingen, blijft de meldingsplicht archeologische toevalsvondst of waarneming van kracht (Erfgoedwet, artikel 5.10 Archeologische toevalsvondst). Aangezien het nooit volledig is uit te sluiten dat tijdens eventueel grondverzet een archeologische ‘toevalsvondst’ wordt gedaan, is het wenselijk de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht om hiervan zo spoedig mogelijk melding te doen bij het bevoegd gezag, de gemeente Veenendaal, en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Naschrift. Het bevoegd gezag, mevr. B. Huijsmans van de gemeente Veenendaal, heeft op 11 juli 2022 aangegeven in te kunnen stemmen met de bevindingen en het advies van het conceptrapport.