การปรับตัวและการสนับสนุนทางสังคมของมารดาคลอดก่อนกำหนดขณะบุตรรักษาที่หอผู้ป่วยในของโรงพยาบาล

การคลอดก่อนกำหนดเป็นภาวะวิกฤตที่ส่งผลกระทบทั้งต่อมารดาและบุตรอย่างรุนแรง โดยเฉพาะในช่วงเวลาที่บุตรยังต้องรักษาตัวอยู่ในหอผู้ป่วยวิกฤตทารกแรกเกิด (NICU) ขณะที่มารดาได้รับการจำหน่ายกลับบ้านแล้ว ภาวะดังกล่าวก่อให้เกิดความเครียด และความวิตกกังวล อันอาจส่งผลต่อสุขภาพจิต ความสามารถในการดูแลบุตร และการปรับตัวในบทบาทความเป็นแม่ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาการปรับตัวของมารดาคลอดก่อนกำหนดขณะที่บุตรรักษาตัวอยู่ในโรงพยาบาล 2) เพื่อศึกษาการสนับสนุนทางสังคมของมารดาคลอดก่อนกำหนดขณะที่บุตรรักษาตัวอยู่ในโรงพยาบาล ณ โรงพยาบาลสังกัดมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งซึ่งเป็นสถานที่ที่บุตรนอนรักษาตัวอยู่ โดยมุ่งเน้นการทำความเข้าใจจากประสบการณ์ตรงของมารดาผ่านกระบวนการวิจัยเชิงคุณภาพ ตามแนวคิดปรากฏการณ์วิทยา (Phenomenology) กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาคือ มารดาคลอด ก่อนกำหนดจำนวน 6 ราย ที่มีบุตรรักษาตัวใน NICU ของโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง เครื่องมือ ที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก และการสังเกตแบบมีส่วนร่วม โดยวิเคราะห์การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา และการตีความสร้างข้อสรุป มุ่งทำความเข้าใจความหมายของปรากฏการณ์ หรือเหตุการณ์ในชีวิตที่บุคคลประสบ การเน้นข้อมูลข้อเท็จจริงและการตีความปรากฏการณ์ผลการศึกษาพบว่า มารดาคลอดก่อนกำหนดต้องเผชิญกับความท้าทายในการปรับตัว ใน 4 ด้านหลัก ได้แก่ ด้านร่างกาย ซึ่งพบภาวะเหนื่อยล้าและความเจ็บป่วยหลังคลอด ด้านจิตใจที่แสดงออกผ่านความกังวล ความเศร้า และความรู้สึกผิด ด้านบทบาทหน้าที่ ซึ่งมารดาต้องแบกรับภารกิจหลายบทบาทในเวลาเดียวกัน และด้านการพึ่งพาอาศัย ซึ่งสะท้อนถึงความจำเป็นในการรับความช่วยเหลือจากบุคคลรอบข้าง ทั้งนี้การปรับตัวที่มีประสิทธิภาพ มีความสัมพันธ์กับการได้รับการสนับสนุนทางสังคมที่ครอบคลุมใน 5 ด้าน ได้แก่ การสนับสนุนด้านอารมณ์ การยอมรับ การให้ข้อมูลข่าวสาร การมีเครือข่ายทางสังคม และการได้รับความช่วยเหลือทางสิ่งของหรือบริการข้อค้นพบสำคัญชี้ให้เห็นว่าการสนับสนุนทางสังคมเป็นปัจจัยเชิงป้องกันที่สำคัญต่อภาวะความเครียดและความวิตกกังวลหลังคลอดก่อนกำหนด และยังช่วยส่งเสริมการฟื้นฟูสุขภาพกายใจ ของมารดา การออกแบบนโยบายสวัสดิการสังคม หรือการให้บริการสังคมสงเคราะห์ในโรงพยาบาล จึงควรให้ความสำคัญกับการสร้างระบบสนับสนุนที่มีความหลากหลาย เหมาะสมกับบริบทและตอบสนองความต้องการเฉพาะของมารดาคลอดก่อนกำหนด เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตทั้งของมารดาและบุตร ให้ดีขึ้นอย่างยั่งยืน