Archeologisch vooronderzoek in het kader van nieuwbouw op de hoek van de Kalverstraat en Tilburgseweg te Goirle, gemeente Goirle

<p>Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie heeft in opdracht van KuiperCompagnons een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor een plangebied te Goirle, gemeente Goirle (afbeelding 1, kaart 1). Het plangebied ligt in de bebouwde kom van Goirle, op de hoek van de Kalverstraat en de Tilburgseweg, en heeft een oppervlakte van ca. 2319 m2. Het plangebied bestaat uit een braakliggende zone, momenteel ingericht als parkje. In het oosten wordt het plangebied begrensd door een appartementengebouw. </p><p>Binnen het plangebied wordt nieuwbouw gerealiseerd. Aan de Tilburgseweg zal het nieuwe gebouw een commerciële bestemming krijgen. Naast een deels commerciële invulling zullen binnen het gebouw aan de Kalverstraat ook appartementen worden gerealiseerd. Achter de twee gebouwen wordt een parkeerterrein aangelegd. In afbeelding 2 is een schetsontwerp van de geplande bebouwing opgenomen. Voor de gebouwen wordt een fundering van ca. 30 cm voorzien. De plannen worden nog nader uitgewerkt. </p><p>Voorafgaand aan de ingrepen dient in het kader van het bestemmingsplan in kaart worden gebracht of er eventuele archeologische waarden in het geding zijn. In 2009 is door Oranjewoud reeds een bureauonderzoek uitgevoerd voor het onderhavige plangebied (Archiszaakidentificatienummer 2235408100, locatie in Archis is de verkeerde hoek van de kruising). Onderhavig bureauonderzoek is een actualisatie en evaluatie van het bureauonderzoek uit 2009. </p><p>Het plangebied heeft een middelhoge tot hoge archeologische verwachting voor het aantreffen van resten vanaf de Steentijd tot aan de Nieuwe tijd op basis van de landschappelijke ligging in het hoger gelegen dekzandgebied nabij de Oude Leij, en de ligging binnen de oude dorpskern van Goirle. Daarnaast zijn in de omgeving resten bekend uit de Bronstijd en IJzertijd, in de vorm van crematiegraven. In de omgeving van deze urnenvelden kan bewoning uit dezelfde periode aangetroffen worden. Door de ligging binnen de dorpskern van Goirle kunnen mogelijk resten van bewoning voorkomen vanaf de Late Middeleeuwen. Uit het bureauonderzoek blijkt dat het terrein tot 1853 vermoedelijk onbebouwd is geweest en bewerkt is als akkerland. Hierdoor heeft zich een esdek binnen het terrein gevormd. De dikte van het esdek kan op basis van nabij gelegen booronderzoeken variëren tussen de 40 en 100 cm dikte. Onder het esdek is doorgaans sprake van dekzand. Slechts op enkele plekken is een cultuurlaag onder het esdek aangetroffen bij een booronderzoek. Op één locatie is deze vervolgens niet meer gezien bij de uitvoering van het opvolgende proefsleuvenonderzoek. Ter hoogte van de andere locatie heeft geen vervolgonderzoek plaatsgevonden. In beide gevallen is de cultuurlaag op een diepte van ca. 45-60 cm onder maaiveld aangetroffen. Resten vanaf het Paleolithicum tot de Late Middeleeuwen worden onder het esdek verwacht. Resten vanaf de Middeleeuwen tot en met de Nieuwe tijd kunnen vanaf het maaiveld voorkomen. Na 1853 wordt de Tilburgseweg aangelegd en raakt het terrein bebouwd. Daarmee zullen mogelijk eerdere archeologische resten reeds verstoord zijn geraakt, afhankelijk van de dikte van het esdek en de diepte van de verstoring. Het is niet duidelijk hoe de historische bebouwing gefundeerd is geweest en in hoeverre de bodem hierdoor verstoord is geraakt.</p><p>Advies Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie adviseert om op basis van de hoge archeologische verwachting een dubbelbestemming archeologie op te nemen in het bestemmingsplan. Voor ingrepen in de bodem dieper dan 30 cm en op een oppervlakte groter dan 100 m2 dient archeologisch inventariserend veldonderzoek uit te voeren in de vorm van een verkennend booronderzoek om de aanwezigheid en de eventuele dikte van een esdek aan te tonen. </p><p>Het is aan het bevoegd gezag, de gemeente Goirle, om op basis van dit rapport en het daarin geformuleerde advies een besluit te nemen ten aanzien van het voortzetten of beëindigen van het onderzoeksproces. </p><p>Ook nadat het archeologisch onderzoek is afgerond, blijft de meldingsplicht archeologische toevalsvondst of waarneming van kracht (Erfgoedwet, artikel 5.10 Archeologische toevalsvondst). Aangezien het nooit volledig is uit te sluiten dat tijdens eventueel grondverzet een archeologische toevalsvondst wordt gedaan, is het wenselijk de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht om hiervan zo spoedig mogelijk melding te doen bij het bevoegd gezag, de gemeente Goirle, en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.</p>