Odoorn, het landinrichtingsgebied 'Odoorn': een archeologische kartering, inventarisatie en waardering

<p>Op 30 december 1982 diende het Drents Landbouwgenootschap bij het College van Gedeputeerde Staten van Drenthe een aanvraag in tot ruilverkaveling van het gebied rondom Odoorn en Exloo. Aanleiding hiervoor was voor al de huidige verkavelingssituatie die een negatieve invloed heeft op zowel de werkomstandigheden als de bedrijfsinkomens. De inmiddels voltooide omleiding van Rijksweg 34 om de dorpen Odoorn en Klijndijk heeft de bestaande infrastructuur voor land- en tuinbouw alleen nog maar verslechterd. In navolging van het advies uitgebracht door de Centrale Landinrichtingscommissie werd het gebied 'Odoorn' in april 1986 door de Provinciale Staten van Drenthe voorgedragen voor plaatsing op het voorbereidingsschema. Op 22 december van hetzelfde jaar verscheen een nota van het Ministerie van Landbouw en Visserij, welke de grondslag vormt voor de voorbereiding van de ruilverkaveling. </p><p>Deze nota bevat, naast uitgangspunten en overwegingen, informatie over de wenselijkheid en vorm van de landinrichting. Het landinrichtingsplan kent een gefaseerde voorbereiding, waarvan het opstellen van adviezen van de diverse direct belanghebbenden er één is. Deze deeladviezen - landbouwstructuuradvies, advies openluchtrecreatie, advies landschapsbouw en het advies natuur, landschap en cultuurhistorie - moeten leiden tot een schetsontwerp en een evenwichtige vormgeving van het inrichtingsplan. Met het op stellen van het deeladvies natuur, landschap en cultuurhistorie is de Natuurwetenschappelijke Commissie (NWC) van de Natuurbeschermingsraad belast. Op verzoek van deze commissie stelde de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek (ROB) te Amersfoort een Standaard Archeologische Inventarisatie (SAI) op. In zo'n SAI wordt aan de hand van de direct toegankelijke documentatie een globaal beeld geschetst van de bewoningsgeschiedenis van een bepaald gebied en een opgave vers trekt van de hier bekende archeologisch waardevolle objecten en terreinen. Deze zijn al naar gelang de archeologische status geclassificeerd als beschermde gebieden, meldingsgebieden en attentiegebieden. De eerste twee categorieën gaan bovendien vergezeld van een beheersadvies en suggesties voor aanvullende bescherming. De gegevens van de SAI 'Odoorn' zijn verwerkt in het advies dat de NWC eind april 1989 aan de Landinrichtingsdienst uitbracht (Natuurwetenschappelijke Commissie 1989). Uit deze SAI komt naar voren dat de omgeving van Odoorn tot één van de rijkste archeologische gebieden in Drenthe behoort met een grote verscheidenheid aan oudheden die min of meer de gehele pre- en protohistorie bestrijken. Omdat van de meeste vindplaatsen weinig of geen gegevens voorhanden waren en bovendien van veel vondsten de exacte locatie en de datering onvoldoende vaststond, pleitte de ROB voor een Aanvullende Archeologische Inventarisatie (AAI). Het verwerven van deze kennis is vereist om te komen tot een verantwoorde afweging van de archeologische waarden in het gebied.</p><p>In overleg met de Landinrichtingsdienst werd de aanvullende archeologische inventarisatie opgesplitst in twee fasen: een eerste fase bestaande uit het inventariseren en beschrijven van de aanwezige gegevens aangevuld met een veldkartering en afgesloten met een tussentijdse rapportage, en een tweede fase met als doel de aard, omvang en kwaliteit van archeologisch waardevolle locaties te velde nader vast te stellen.</p>