Hoofdstraat West 97 te Uithuizen

<p>Het plangebied ligt in het centrum van Uithuizen op het zogeheten Hoogeland van Groningen. Het Hoogeland bestaat uit meerdere hoog opgeslibde, boogvormige kwelderwallen. Dit is een relatief jong gebied, dat zich voornamelijk gedurende het Holoceen circa 11.000 jaar geleden, heeft gevormd en ontwikkeld. Op de geomorfologische kaart is te zien dat het plangebied op een kwelderwal ligt (code 3K31). Het plangebied is eveneens gesitueerd op een wierde. Direct ten westen van het plangebied ligt de wierde: Oldörp (code: T).<br>Volgens de archeologische beleidskaart van de gemeente Eemsmond ligt het plangebied op een wierde en omvat het een archeologisch waardevol gebied 2 (WR-a2). Daarnaast is het gesitueerd binnen de historische kern van Uithuizen. Het noordelijk deel van het plangebied is gesitueerd binnen een geregistreerd AMK-terrein (nr. 7490). Beide kenmerken liggen eveneens binnen een waardevol gebied.<br>Op een inkomstenlijst van de abdij Werden betreffende goederen in Friesland wordt het dorp Uithuizen voor het eerst vermeld als "Uthusen". Tussen 400 en 600 na Chr. werd op de oost-west gelegen kwelderwal, waarop ook Baflo, Warffum en Usquert zijn gesitueerd, een weide opgeworpen die Brunwerd genoemd werd (Oldörp). Na verloop van tijd bleek deze wierde voor de bewoners te weinig ruimte te bieden. De randbewoning die toen ontstond kreeg de naam "Uthusen" waarmee dan het latere dorp Uithuizen wordt bedoeld. Op het kadastrale minuutplan uit 1811 - 1832 is de wierde Uithuizen dicht bebouwd en strekt de bebouwing zich iets uit langs de uitvalswegen Schoolstraat en Hoofdstraat, waaraan ook het plangebied ligt. <br>Op basis van het bureauonderzoek kan worden geconcludeerd dat in het plangebied een lage archeologische verwachting geldt voor de periode Laat Paleolithicum tot het Neolithicum. Een lage verwachting geldt eveneens voor de periode Neolithicum – IJzertijd. Het gebied was in deze periode waarschijnlijk te nat voor bewoning. Vanaf waarschijnlijk rond 100 n. Chr., is in het gebied bewoning mogelijk. In de 1e of 2e eeuw na Chr. is de wierde Oldörp op een opgeslibde kwelderwal opgeworpen. Het dorp Uthuson, zoals Uithuizen rond 1000 genoemd werd, dient te worden opgevat als satellietbebouwing (de uiterst gelegen huizen) van de wierde Oldörp. Het dorp Uithuizen is in de 9de of 10de eeuw gesticht op de kwelderwal en omvat volgens de historische bronnen eveneens een wierde.<br>Op basis van de hoge verwachting op het aantreffen van archeologische resten vanaf de Middeleeuwen is een waarderend booronderzoek uitgevoerd voor het plangebied. Voor het waarderend booronderzoek is uitgegaan van 6 boringen per hectare, waarbij het minimumaantal van 6 boringen geldt voor plangebieden kleiner dan 1 hectare.<br>De laagopeenvolging in het plangebied bestaat van boven naar beneden uit een bouwvoor, verstoorde laag of baksteen met cunetzand op redelijk schone ophogingslagen die bij de wierde Uithuizen horen op kwelderafzettingen. Uit het booronderzoek blijkt dat alleen de top van de ophogingslagen verstoord is. Tijdens het veldonderzoek is in boring 4 een dieper ingegraven spoor aangeboord. Waarschijnlijk heeft hier een sloot gelegen. De vondsten aangetroffen in de ophogingslagen dateren uit de Nieuwe tijd. Middeleeuwse vondsten zijn tijdens het veldonderzoek niet aangetroffen.<br>Op basis van de resultaten van het hier gerapporteerde onderzoek wordt aanbevolen in het plangebied een vervolgonderzoek uit te voeren. Het plangebied ligt binnen de historische kern van Uithuizen en bevat ophogingslagen behorende bij de wierde van Uithuizen. In het plangebied zijn archeologische resten en sporen uit de Nieuwe tijd aangetroffen. Uit diverse onderzoeken direct ten westen van onderhavig plangebied zijn sporen en vondsten en wierdelagen uit de Middeleeuwen en Nieuwe tijd waargenomen. Op basis van deze onderzoeken is het aannemelijk dat er eveneens vondsten en sporen uit de Middeleeuwen in onderhavig plangebied voorkomen. <br>Geadviseerd wordt bij het uitgraven van de bouwkuip ten behoeve van de nieuwbouw een opgraving (variant archeologische begeleiding) uit te voeren. Bij het uitgraven van de bouwkuip dient laagsgewijs verdiept te worden om nog aanwezige sporen te kunnen documenteren. Eventueel nog aanwezige oudere funderingen, dan die van de huidige bebouwing, dienen eveneens gedocumenteerd te worden. Voor een opgraving (variant archeologische begeleiding) is een goedgekeurd Programma van Eisen (PvE) nodig.</p>