Archeologisch bureauonderzoek Omnipark te Erp (Gemeente Meierijstad)

In januari 2024 is door Aeres Milieu een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd aan de Omnipark te Erp (gemeente
Meierijstad).
Aanleiding hiertoe betreft het voornemen om het plangebied te ontwikkelen tot een multifunctionele accommodatie (MFA). De
diepte van de toekomstige bodemverstoring is op dit moment onbekend. De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische
Beleidskaart van de voormalige gemeente Veghel (2014) deels in een zone met een hoge archeologische verwachting en
grotendeels in een zone met een middelhoge verwachting met een kans op bijzondere datasets in verband met beekdal. Binnen
het bestemmingsplan Buitengebied (vastgesteld 2015) gelden respectievelijk de dubbelbestemmingen Waarde – Archeologie 2
en Waarde – Archeologie 3. Binnen het bestemmingsplan Erp (vastgesteld 2013) geldt ter hoogte van het beekdal de Waarde –
Archeologie.
Op basis van het bureauonderzoek wordt duidelijk dat het plangebied in een gradiëntzone ligt. Dit maakt het plangebied een
aantrekkelijke vestigingslocatie. Op basis hiervan geldt er een hoge verwachting voor de periode laat-paleolithicum – vroege
middeleeuwen. In het noordoostelijk deel van het plangebied is een vuursteen afslag uit het neolithicum aangetroffen. Aan de
zuidoostelijke rand van het plangebied was sprake van een middeleeuws molencomplex. Het betreft een dubbele watermolen
met sluis en een molendijk waarvan resten nog binnen het plangebied aanwezig kunnen zijn. In het zuidoostelijk deel van het
plangebied (oostelijk van de Aa) is een waarneming gesitueerd van een particulier uit 2009 van mogelijke funderingsresten die
toegeschreven zouden kunnen worden aan mogelijk het kasteel van (zaakidentificatienummer 3240975100). Mogelijk kunnen
deze resten ook aan de westzijde van de Aa hebben gelegen.
Daarbij kunnen in het westelijke deel, ter hoogte van de parkeerplaats van het gemeenschapshuis Ter Aa resten worden
aangetroffen van het voormalige Huis ter Aa. Voor deze drie zones geldt een hoge archeologische verwachting voor
nederzettings- en bebouwingsresten uit de periode late middeleeuwen en nieuwe tijd. Voor het overige deel geldt een
middelhoge archeologische verwachting voor deze perioden. Omwille van bovenstaande informatie wordt voor het hele
plangebied een archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk geacht, indien ter plaatse verstorende werkzaamheden zijn
beoogd.
Advies dekzandruggen en beekdalen
Dit kan plaatsvinden in de vorm van een verkennend booronderzoek om de intactheid van de bodem en de diepteligging van
potentiële archeologische niveaus vast te stellen. Dit geldt voor in elk geval de zones van de dekzandruggen. Voor de zones binnen het beekdal kan worden uitgegaan van een geo-archeologisch booronderzoek, waarbij boorraaien (om
circa elke 10 meter) haaks op de voormalige loop van de Aa worden gezet om hiermee een beter inzicht te verkrijgen in de aard
van dieper gelegen sedimenten (fossiele geulvullingen) van het beekdal en de mogelijke aanwezigheid van een afgedekt
archeologisch bodemarchief.
Advies dubbele watermolen, kasteellocatie Erp, Huis ter Aa
In het zuidoostelijk deel van het plangebied kunnen resten van de dubbele watermolen, sluis en molendijk en mogelijk ook resten gerelateerd aan het kasteel van Erp worden verwacht. Resten van het
kasteel kunnen ook ten westen van de Aa worden verwacht. In het westelijk deel kunnen tevens resten worden verwacht van
het versterkte Huis ter Aa.
Voor deze delen van het plangebied wordt een proefsleuvenonderzoek geadviseerd. Hiervoor dient voorafgaand een Programma
van Eisen (PvE) te worden opgesteld en ter toetsing te worden voorgelegd te worden aan de bevoegde overheid (gemeente
Meierijstad). Mogelijk kan voorafgaand hieraan een geofysisch onderzoek plaatsvinden om na te gaan of er nog muurresten
aanwezig zijn en of er een patroon hieraan kan worden ontleend wat betreft de ligging en grootte. Een soortgelijk non-destructief
onderzoek zou ook ter plaatse van de voormalige molen(s). Op basis daarvan kunnen de beoogde proefsleuven wellicht beter
gesitueerd worden.