Samen leren en ontwikkelen in de CoP Gewogen Maatwerk voor een evidence based praktijk. Bundeling van krachten van gemeenten, clienten, wetenschap en opleidingspraktijk

ACHTERGROND Gewogen Maatwerk wil de dienstverlening binnen Werk & Inkomen verbeteren door wetenschappelijke kennis, praktijkervaring en ervaringskennis van cliënten te combineren. Daarom is de Community of Practice Gewogen Maatwerk (CoP GM) opgezet, waarin gemeenten, uitvoeringsorganisaties, kennisinstellingen, beroepsverenigingen en cliënten samen leren, onderzoeken en ontwikkelen. Cliënten namen hierbij vanaf de start als gelijkwaardige partners deel. DOELSTELLINGEN Het project had als doel aan te tonen dat een Community of Practice de kennisdeling en implementatie van Gewogen Maatwerk bevordert. Drie taakstellingen stonden centraal: Het versterken van een duurzame leerstructuur. Het uitvoeren van praktijkgerichte projecten rond Cliënt Centraal, Leidende Gedragsprincipes en Professionele Organisatie. Het evalueren van de CoP als instrument voor leren, kennisdeling en implementatie. Alle doelstellingen zijn gerealiseerd. PROJECTOPZET Gedurende vier jaar werkten onderzoekers, professionals, beleidsmakers, leidinggevenden en cliënten samen binnen drie themaCoP’s en het overkoepelende thema ‘Samenwerken met cliënten’. In de themaCoP’s werden praktijkonderzoeken uitgevoerd die aansloten bij de lokale context van gemeenten en uitvoeringsorganisaties. Daarnaast werd een Realist Evaluation uitgevoerd om te onderzoeken wat werkt, voor wie en onder welke omstandigheden. Deze bestond uit een literatuurstudie, twee interviewrondes bij deelnemende gemeenten en vragenlijstonderzoek onder deelnemers. RESULTATEN Het project leidde tot een stevige leerstructuur met drie themaCoP’s, een coördinatieteam, visiegroep, kennisplatform, nieuwsbrieven, verbindende bijeenkomsten en jaarlijkse congressen. De samenwerking tussen gemeenten, kennisinstellingen, professionals en cliënten kreeg hiermee een duurzaam karakter. Binnen de themaCoP’s zijn praktijkgerichte onderzoeken uitgevoerd. Dit resulteerde onder andere in verbeterde cliëntcommunicatie, cliëntpanels, een visie op contact met inwoners, leidende gedragsprincipes voor professionals en een handreiking voor gesprekken tussen leidinggevenden en medewerkers over professioneel handelen. Een belangrijke opbrengst was de structurele betrokkenheid van circa tien cliëntdeelnemers. Hun bijdrage leidde tot nieuwe inzichten, deelname aan de visiegroep, een vrijwilligersregeling en een handreiking voor betekenisvolle samenwerking met cliënten. De evaluatie liet zien dat de CoP effectief bijdraagt aan het vertalen en toepassen van Gewogen Maatwerk. Belangrijke werkzame elementen zijn kennisdeling vanuit verschillende perspectieven, regelmatige ontmoetingen en experimenteren in de praktijk. CONCLUSIE EN IMPLICATIES VAN DE BELANGRIJKSTE RESULTATEN De resultaten laten zien dat een Community of Practice een effectieve aanpak is om Gewogen Maatwerk verder te ontwikkelen, te implementeren en te borgen. De kracht ligt in het samenbrengen van praktijkkennis, wetenschappelijke kennis en cliëntervaringen. De meerwaarde zit niet in één uniforme werkwijze, maar in het gezamenlijk vertalen van Gewogen Maatwerk naar de lokale praktijk. Voor duurzame impact zijn bestuurlijke steun, voldoende tijd en capaciteit, heldere doelen, continuïteit van deelnemers en een sterke verbinding met organisatieontwikkeling essentieel. De voortzetting van de CoP door meerdere gemeenten biedt een stevige basis voor verdere kennisontwikkeling en kwaliteitsverbetering binnen Werk & Inkomen.