เมื่อหญิงอายุมากกว่าชาย: กรณีศึกษาบทบาทของความแตกต่างด้านอายุในความสัมพันธ์แบบคู่รัก

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มุ่งศึกษาความสัมพันธ์ในรูปแบบที่ผู้หญิงอายุมากกว่าผู้ชายในบริบทสังคมไทย มีจุดประสงค์เพื่อทำความเข้าใจความสัมพันธ์ที่ไม่ได้เป็นไปตามแบบแผนดั้งเดิมของสังคม โดยมุ่งตอบคำถามการวิจัย 3 ข้อหลัก ได้แก่ 1) ในการเริ่มต้นและพัฒนาความสัมพันธ์ เงื่อนไขด้านอายุ ที่ผู้หญิงอายุมากกว่าผู้ชายส่งผลกระทบหรือไม่ อย่างไร อะไรคือปัจจัยสำคัญที่ทำให้คู่รักตัดสินใจเริ่มต้นและดำรงความสัมพันธ์ 2) มุมมองต่อความสัมพันธ์และบทบาทชายหญิงในความสัมพันธ์ของคู่รักเป็นอย่างไร และ 3) พวกเขาเผชิญกับประสบการณ์การถูกตีตราทางสังคมหรือไม่ อย่างไร ภายใต้บริบทหรือเงื่อนไขใด โดยใช้วิธีการศึกษาเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ใช้การสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง (Semi-structured interview) กรณีศึกษามีอายุตั้งแต่ 25 ปีขึ้นไป ที่อยู่ในความสัมพันธ์แบบคู่รักโดยผู้หญิงอายุมากกว่าผู้ชายตั้งแต่ 4 ปีขึ้นไป คบหาดูใจและใช้ชีวิตคู่ด้วยกันตั้งแต่ 5 ปีขึ้นไป คู่รักที่ให้สัมภาษณ์มีจำนวน 10 คู่ (โดยมี 8 คู่ ที่สัมภาษณ์ทั้งฝ่ายหญิงและฝ่ายชาย และ 2 คู่ที่สัมภาษณ์เฉพาะฝ่ายหญิงเท่านั้น) รวมเป็น 18 คน ผลการศึกษาพบว่า จุดเริ่มต้นความสัมพันธ์ของคู่รักที่ผู้หญิงอายุมากกว่าผู้ชาย ส่วนใหญ่เกิดจากการพบกันในที่ทำงาน และมีบางคู่พบกันผ่านโลกออนไลน์ และการแนะนำของเพื่อน โดยเงื่อนไขหลักที่ทำให้ผู้ชายตัดสินใจพัฒนาความสัมพันธ์กับผู้หญิงอายุมากกว่าเกี่ยวข้องกับบุคลิกลักษณะที่แสดงถึงความมีวุฒิภาวะของฝ่ายหญิง รวมถึงการมีประสบการณ์ที่สามารถให้คำแนะนำหรือช่วยเหลือฝ่ายชายได้ ส่วนผู้หญิงชื่นชอบลักษณะทางกายภาพและบุคลิกที่สดใส และการมีทัศนคติเกี่ยวกับบทบาททางเพศที่เน้นความเท่าเทียมของฝ่ายชาย ในด้านการแสดงบทบาทและความสัมพันธ์ในครอบครัว พบว่า ส่วนใหญ่คู่รักยกให้ผู้ชายเป็นผู้นำครอบครัว ขณะที่ผู้หญิงทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาและดูแลเรื่องการเงิน ส่วนบทบาทความรับผิดชอบงานบ้าน คู่รักส่วนมากมองว่างานบ้านเป็นงานที่ต้องช่วยกันทำ มีการแบ่งหน้าที่กันอย่างชัดเจน และบางคู่ฝ่ายชายอาสารับเป็นผู้รับผิดชอบงานบ้านเป็นหลัก นอกจากนี้ยังพบว่าคู่รักที่ผู้หญิงอายุมากกว่าผู้ชาย ไม่ว่าจะอายุห่างกันเพียงเล็กน้อยคือประมาณ 4 - 9 ปี ที่แทบจะไม่เห็นความแตกต่างจากรูปลักษณ์ภายนอกของคนทั้งคู่ไปจนถึงคู่ที่ผู้หญิงอายุมากกว่าผู้ชาย 10 ปีขึ้นไป ต่างเคยเผชิญกับประสบการณ์การถูกตีตราจากการที่ฝ่ายหญิงมีอายุมากกว่า โดยประสบการณ์การถูกตีตราเกิดขึ้นกับทั้งฝ่ายชายและฝ่ายหญิง หลากหลายวิธีในการจัดการการถูกตีตราถูกนำมาใช้แตกต่างกันในแต่ละสถานการณ์