การทำนายศักยภาพของสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพในเขยตายต่อการยับยั้งโปรตีนเป้าหมายที่ของโรคอัลไซเมอร์บนคอมพิวเตอร์

เขยตายเป็นพืชสมุนไพรในตำรับยาไทยหลายตำรับ มีฤทธิ์ต้านการอักเสบ ลดระดับคลอเลสเตอรอลในเลือด ต้านอนุมูลอิสระ นอกจากนี้ยังมีคุณสมบัติยับยั้งโคลีนเอสเตอเรส ซึ่งเกี่ยวข้องกับการเกิดโรคอัลไซเมอร์ ในปัจจุบันยารักษาโรคอัลไซเมอร์มีผลข้างเคียงค่อนข้างมาก งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเข้าจับระดับโมเลกุลของสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพในเขยตายกับโปรตีนเป้าหมายที่สัมพันธ์กับการเกิดโรคอัลไซเมอร์ และเพื่อประเมินศักยภาพของสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพในเขยตายสำหรับการรักษาโรคอัลไซเมอร์ โดยมีสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพในเขยตาย 40 ชนิดกับโปรตีนเป้าหมายที่สัมพันธ์กับการเกิดโรคอัลไซเมอร์ 46 ชนิด และมียาควบคุมเชิงบวกที่เกี่ยวข้องกับการรักษาโรคอัลไซเมอร์ 23 ชนิด ศึกษารูปแบบการเข้าจับกันระดับโมเลกุล วิเคราะห์อันตรกิริยา และทำนายคุณสมบัติทางเภสัชวิทยา ผลการวิจัยพบว่า 1-Methoxy-3-methyl-9H-carbazole มีค่าพลังงานการยึดเกาะต่อโปรตีน Acetylcholinesterase เท่ากับ -8.5 กิโลแคลอรี่ต่อโมล ดีกว่ายา Donepezil Galantamine Rivastigmine และ Tacrine ซึ่งมีค่าเท่ากับ -7.8 -7.0 -6.2 และ -7.6 กิโลแคลอรี่ต่อโมล และ 3-Methoxy-1,2-dimethyl-9H-carbazol-4-one มีค่าพลังงานการยึดเกาะต่อโปรตีน Cholinesterase เท่ากับ -9.2 กิโลแคลอรี่ต่อโมล ดีกว่ายา Galantamine Rivastigmine มีค่าเท่ากับ -8.7 และ -7.7 กิโลแคลอรี่ต่อโมล จากการวิเคราะห์อันตรกิริยา พบว่าการยึดเกาะของสาร 1-Methoxy-3-methyl-9H-carbazole และยา Donepezil Galantamine Rivastigmine และ Tacrine ต่อโปรตีน Acetylcholinesterase มีตำแหน่งแตกต่างกัน สามารถเข้ายับยั้งการทำงานของ Acetylcholinesterase แบบไม่แข่งขันกัน อาจพิจารณาใช้เป็นตัวยับยั้งเสริมกันได้ ส่วนการยึดเกาะของ 3-Methoxy-1,2-dimethyl-9H-carbazol-4-one ต่อ Cholinesterase มีการเกิดแรงไฮโดรโฟบิกและการเรียงซ้อนพายตำแหน่งเดียวกับ Galantamine 1 ตำแหน่งคือ TRP-82 ซึ่งอาจพิจารณาได้ว่าสามารถเข้ายับยั้งการทำงานของ Cholinesterase เป็นแบบแข่งขันกัน จึงไม่ควรใช้ร่วมกัน แต่มีตำแหน่งเข้าจับแตกต่างกันกับ Rivastigmine จึงคาดว่าจะเข้ายับยั้งการทำงานของ Cholinesterase แบบไม่แข่งขันกัน และสามารถพิจารณาใช้เป็นตัวยับยั้งเสริมกันได้ สุดท้ายการทำนายคุณสมบัติทางเภสัชวิทยา พบว่า 1-Methoxy-3-methyl-9H-carbazole และ 3-Methoxy-1,2-dimethyl-9H-carbazol-4-one ผ่านเกณฑ์ตามคุณสมบัติความเป็นยาตามกฎของลิปินสกี้ แสดงถึงความสามารถในการดูดซึมและการกระจายตัวที่ดี เมื่อพิจารณาถึงคุณสมบัติเมแทบอลิซึมและความเป็นพิษ สารทั้ง 2 ชนิดเป็นตัวยับยั้ง CYP2C19 อาจส่งผลให้สารออกฤทธิ์ได้นาน และมีความเป็นพิษปานกลาง การศึกษานี้สามารถนำไปสู่ทางเลือกกระบวนการรักษาหรือบรรเทาอาการโรคอัลไซเมอร์ในอนาคต