Plangebied Parkwal A15 te Bemmel (gemeente Lingewaard)

In opdracht van Gemeenschappelijke regeling Park Lingezegen heeft LievenseCSO in samenwerking met ADC Archeoprojecten en Archeologisch Onderzoek Leiden BV (Archol) een inventariserend vooronderzoek (verkennende fase) uitgevoerd in het plangebied Parkwal-A15 te Bemmel (gemeente Lingewaard). Aanleiding voor het onderzoek is de geplande herinrichting van het gebied, samenhangend met de verbreding van de A15. Het inventariserend veldonderzoek is een vervolg op het bureauonderzoek dat in 2017 is uitgevoerd. Op basis van het bureauonderzoek is door het bevoegd gezag besloten dat een aanvullend verkennend booronderzoek noodzakelijk is binnen het plangebied.
Doel van het onderzoek was om vast te stellen of de werkzaamheden kunnen leiden tot aantasting van eventueel aanwezige archeologische waarden. Doel van het verkennend booronderzoek was het toetsen en aanscherpen van de gespecificeerde archeologische verwachting. Op basis hiervan wordt een advies over de noodzaak van een eventueel vervolgonderzoek gegeven.

Tijdens het onderzoek zijn 73 boringen gezet. Tegelijkertijd met onderhavig onderzoek werd een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd in de noordelijke randzone van het plangebied (project ViA15). Om deze reden viel een aantal overlappende boringen af. Bij het verkennend booronderzoek is een grid van 40x50 m gehanteerd, de boringen
zijn uitgevoerd met een Edelmanboor (diameter van 7 cm) en een gutsboor (diameter van 3 cm) en in het veld beschreven. Alle boringen zijn doorgezet tot (veelal een meter) in de beddingafzettingen.

Op basis van het bureauonderzoek gold een middelhoge tot hoge archeologische verwachting voor de aanwezigheid van archeologische resten uit de periode Vroege Bronstijd - Nieuwe Tijd. Eventuele resten werden in (de top van) de oeverafzettingen van de Ressense stroomgordel verwacht. Het verkennend booronderzoek bevestigde dat het plangebied inderdaad op de meandergordel van de Ressen ligt. De afzettingen
vertonen (van boven naar beneden) een verloop van oever- op beddingafzettingen, (al dan niet met een dunne laag ingeschakelde komklei). Ter hoogte van zowel de oostelijke als de westelijke begrenzing van het plangebied liggen restgeulen. Verder komen in het plangebied enkele kronkelwaardgeulen voor. Omvangrijke verstoringen zijn niet aangetroffen. Tijdens het veldonderzoek zijn geen potentiële archeologische niveaus (in de vorm van vondst-, cultuur- of laklagen) herkend. Evenmin heeft het onderzoek aanwijzingen opgeleverd voor de aanwezigheid van een archeologische vindplaats, al heeft een verkennend onderzoek ook niet tot doel om vindplaatsen op te sporen.

De (middel)hoge verwachting voor vindplaatsen (in het bijzonder nederzettingen uit de periode Bronstijd - IJzertijd) mét een archeologische laag is op grond hiervan naar beneden toe bijgesteld naar een lage verwachting. Ten aanzien van de oostelijke randzone van het plangebied (de oever van de daar aanwezige restgeul), blijft de middelhoge verwachting echter behouden. Ten aanzien van de restgeul zelf dient
hier rekening gehouden te worden met vondstcomplexen die juist specifiek zijn voor dergelijke natte zones (o.a. fuiken/visweren, boten/kano’s, voorden/bruggen, afvaldumps, rituele deposities e.d.).

Voor de oostelijke randzone van het plangebied wordt dan ook aanbevolen om geen graafwerkzaamheden of bodemroerende activiteiten dieper dan 40 cm -Mv uit te voeren. Indien dit niet mogelijk blijkt, wordt geadviseerd een archeologisch vervolgonderzoek uit te laten voeren bestaande uit een archeologische begeleiding van de werkzaamheden. Gelet op de verwachte, water-gerelateerde, archeologische objecten
(veelal losse objecten, zonder een archeologische [vondst]laag) en de beperkte verstoring, lijkt een gerichte begeleiding van diepere ingrepen zinvoller dan een (karterend) proefsleuvenonderzoek. Voor het overige deel van het plangebied wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen geen archeologisch vervolgonderzoek aanbevolen.