SPA2022 Duc d'Alba's Gat

<p>Op 15 oktober 2022 werd er een publieksopgraving georganiseerd op het Spanjaardsveld in Zutphen. Dat er resten van muurwerk te vinden waren, was al bekend door een eerdere opgraving in het jaar 2000. Bij dat onderzoek zijn op een specifieke dag tientallen gemeenteambtenaren ingezet in het kader van teambuilding. Tijdens en na die opgraving waren er specifieke vragen gerezen, waarop nu antwoorden werden gezocht. Deze hebben betrekking op de vraag hoe het gebouw eruit heeft gezien en specifiek over het uiterlijk en daarmee de functie van de mogelijke kazemat waarvan eerder alleen de bovenkant werd waargenomen. Een andere vraag heeft betrekking op een mogelijke bres in de muur.</p><p>
Het muurwerk is onderzocht door het eerst met een graafmachine grof vrij te leggen en het daarna handmatig schoon te maken en vooral heel goed te documenteren middels foto’s en digitale inmeting. Van het muurwerk is steeds de bovenste resterende decimeter vrijgelegd. Op plek waar de muur uitgebroken was is dus dieper gegraven dat op de meer intacte stukken en de kazemat is geheel uitgegraven. </p><p>
Het betreffende stuk muurwerk maakte deel uit van de noordelijke stadsverdediging van Zutphen. Aan het einde van de Dieserstraat bevond zich een grote 14e-eeuwse stadspoort met twee flankerende torens.Over de gracht heen werd een “nek” gebouwd: vleugelmuren met bogen waar water onderdoor stroomde. Aan de overkant van de gracht kwamen deze vleugelmuren uit bij een 15eeeuwse poort: de huidige Spanjaardspoort (die vroeger dubbel zo hoog was). In de 16e eeuw, meer specifiek tussen 1532 en 1537, werd daar nog weer een groot rondeel voor gebouwd dat als barbacane functioneerde. Door het rondeel liep een corridor omdat de weg nog steeds moest aansluiten op de Deventerweg. Het huidige onderzoek heeft aangetoond dat het rondeel tenminste één kazemat had, en waarschijnlijk twee (ook één ten oosten van het huidige fietspad). Dit kazemat had vijf nissen, waarvan drie voor opslag van wapens en munitie en twee geschutsopeningen. Deze geschutsopeningen boden ruimte aan kanonnen en haakbussen. Een nader onderzoeksaspect was de vermeende bres net ten westen van de poort. Deze blijkt echter veel te regelmatig van vorm voor een gat dat door een explosie is gemaakt. Mogelijk bestaat er een relatie met het latere fouragemagazijn van de Isendoornkazerne.</p>