Bureauonderzoek en Verkennend Booronderzoek Archeologie Plangebied Deventerstaat 8-10 en Molenstraat 2-6 te Vaassen , gemeente Epe

Hamaland Advies heeft in opdracht van HOED Beheer BV een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Deventerstraat 8-10 en Molenstraat 2-6 te Vaassen, gemeente Epe. De aanleiding voor het onderzoek is de geplande sloop van de bestaande bebouwing en de bouw van een gezondheidscentrum. Het plangebied omvat de percelen van de Deventerstaat 8 en 10 en de Molenstraat 2, 4 en 6 en heeft een oppervlakte van circa 2.645 m². Het huidige bebouwd oppervlak van het plangebied bedraagt 1.214 m2. De bouwvlakken van de toekomstige bebouwing vallen grotendeels samen met de bouwvlakken van de huidige bebouwing. Slechts over een oppervlakte van 151,1 m2 wordt nieuw gebouwd (zie Bijlage 1 en 2). De nieuwbouw wordt niet van kelders voorzien en zal op poeren en stroken gefundeerd worden. De onderkant van deze fundering ligt op circa 130 cm-mv. De onderkant van de vloer incl. kruipruimte zal op circa 110 cm-mv komen te liggen1. Buiten de bouwvlakken worden meerdere parkeerplaatsen voor patiënten, personeel en een ambulance gerealiseerd. Ook dient rekening gehouden te worden met het aanleggen van nutsvoorzieningen.
In het bestemmingplan Centrum Vaassen (2013) heeft het plangebied een dubbelbestemming Waarde – Archeologie 1, waarvoor archeologisch onderzoek noodzakelijk is bij bodemingrepen groter dan 100 m² en dieper dan 30 cm-mv. De geplande bodemingrepen overschrijden naar verwachting de genoemde vrijstellingsgrenzen. Vanwege de verwachte overschrijding van deze vrijstellingsgrenzen is door Hamaland Advies een KNA 4.1-conform bureauonderzoek conform de BRL SIKB protocol 4002 en een verkennend booronderzoek conform de BRL SIKB protocol 4003 uitgevoerd.

Conclusie bureauonderzoek

De ondergrond van het plangebied bestaat uit dekzand op sneeuwsmeltwaterafzettingen. In de omgeving van het plangebied zijn bij archeologische onderzoeken zowel (grotendeels) intacte als (grotendeels) verstoorde bodems aangetroffen. Daar waar de bodem intact is, komen de natuurlijke afzettingen vanaf 50 à 150 cm-mv voor en worden deze afgedekt door een in dikte variërend plaggendek. Binnen de historische kern van Vaassen zijn bij deze onderzoeken ook archeologische resten aangetroffen uit de 17e t/m 20ste eeuw. Deze resten bestaan uit funderingen en menselijke skeletten (voormalig kerkhof).

Op basis van de bouwdossiergegevens blijkt dat voor de bebouwing aan de Deventerstraat 8-10 (zie Bijlage 3) geldt dat de fundering van de bebouwing uit een strokenfundering bestaat, waarvan de onderkant op 70 centimeter onder het peil (maaiveld) ligt. Voor nummer 8 geldt dat een deel van de funderingsstroken tot 80 cm-mv aangelegd zijn. Van kelders is op beide adressen geen sprake.
Voor de bebouwing aan de Molenstraat 2-4 zijn geen doorsnedetekeningen beschikbaar, waardoor informatie over de funderingen ontbreekt.
Voor de bebouwing aan de Molenstraat 6 (zie Bijlage 4) is op basis van de tekeningen duidelijk dat het pand grotendeels onderkelderd is. Op basis van de tekening kan door het ontbreken van de maatvoering niet exact vastgesteld worden hoe diep de funderingen en kelder/kruipruimte reiken, maar naar verwachting zal dit minstens 70 cm-mv zijn voor de strokenfundering – en derhalve iets meer voor de kelder en de kruipruimte (naar verwachting minimaal 100 cm-mv).

Conclusie booronderzoek

In het hele plangebied is de bodem verstoord tot in het natuurlijke dekzand (C-horizont). Het in het plangebied aanwezige bodemprofiel bestaat uit één of meerdere (sub)recent opgebrachte en/of geroerde fijnzandige pakketten met kiezels en plaatselijk moderne puinresten, op een geroerde/opgebrachte laag zeer grof zand (zandmediaan 300-355 μm). Onder de verstoorde pakketten is een menglaag aanwezig van het dekzand met de verstoorde bovenlaag, die scherp overgaat in het schone dekzand. De top van de C-horizont ligt tussen 75 en 135 cm-mv. In boring 5 zijn in de menglaag restanten van een B-horizont (podzolbodem) aanwezig die vermengd is met de C-horizont. In boring 2 is onder de verstoorde pakketten op een diepte van 110 cm-mv een oude A-horizont aangetroffen, die via een menglaag overgaat in het dekzand.

Selectieadvies

Op basis van de resultaten van het booronderzoek, het ontbreken van intacte bodems, wordt de kans dat bij de beoogde bodemingrepen archeologische vindplaatsen bedreigd worden laag ingeschat. Hamaland Advies adviseert het plangebied vrij te geven.

Het rapport van het bureauonderzoek is reeds op 18 januari 2024 namens gemeente Epe getoetst door de regioarcheoloog (dhr. H.G. Pape-Luijten). De opmerkingen zijn verwerkt in de definitieve versie van het rapport. De resultaten van het verkennend booronderzoek moeten nog beoordeeld worden door het bevoegd gezag.

Voorbehoud

Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de voorgeschreven procedures en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het onderzoeksgebied te verkleinen.
Wij wijzen erop dat het selectiebesluit van het bevoegd gezag af kan wijken van het selectieadvies van Hamaland Advies.

Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 5.10 van de Erfgoedwet) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: ‘Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister’. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort. Vanuit praktisch oogpunt verdient het aanbeveling ook de archeologisch adviseur van de gemeente Epe, regioarcheoloog dhr. H.G. Pape-Luijten, hiervan per direct in kennis te stellen.