Inventariserend Veldonderzoek door middel van proefsleuven 'Noord-Zuidverbinding Hellendoorn-Hulsen', Kasteelstraat, Hellendoorn, Gemeente Hellendoorn

<p>Ter plaatse van het onderzoeksgebied is, zoals van te voren werd verwacht, een duidelijk onderscheid aanwezig tussen een hoger gelegen deel met een dik esdek en een lager gelegen deel met een oorspronkelijk nattere bodem en een jonger opgebracht cultuurdek. Binnen het hoger gelegen zuidelijke deel van het onderzoeksgebied (Proefsleuf nr. 1 t/m 6) werd plaatselijk een dik middeleeuws akkerdek aangetroffen, afgedekt door een plaggendek uit de Nieuwe Tijd. <br>Verspreid over het onderzoeksgebied zijn een aantal kuilen en paalkuilen aangetroffen die deel uit hebben gemaakt van nederzettingsterreinen uit de Prehistorie en/of Romeinse Tijd. Dit betreft zowel enkele sporen van hoge ouderdom (Neolithicum - Bronstijd), alsook sporen uit de IJzertijd - Romeinse Tijd. De relatief beperkte hoeveelheid sporen en vondstmateriaal wijzen eerder op een periodiek en extensief gebruik van het terrein ter plaatse van de proefsleuven, bij of net buiten nederzettingslocaties die vermoedelijk op de hoger gelegen gordeldekzandruggen ten westen en zuidwesten van het zuidelijke deel van het onderzoeksgebied hebben gelegen, maar mogelijk ook ter plaatse van het onderzoeksgebied.<br>Op basis van de fasering van de aangetroffen greppels binnen het onderzoeksgebied, alsook het aangetroffen vondstmateriaal in het middeleeuwse akkerdek wordt een doorlopend gebruik van het terrein voor agrarische doeleinden vermoed vanaf de Karolingische periode (750 - 900 na Chr.). Vermoedelijk is omstreeks die tijd het terrein (opnieuw) ontgonnen en geschikt gemaakt voor landbouw. In de loop van de 15de eeuw lijkt de middeleeuwse akkerlaag buiten gebruik te zijn geraakt en werd ter plaatse van het hoger gelegen terrein een schaapskooi en -kraal aangelegd. Er zijn op basis van het onderzoek slechts aanwijzingen gevonden voor één gebruiksfase van dit complex, vermoedelijk in de 15de eeuw. Aansluitend werd het gehele terrein weer in gebruik genomen voor akkerbouw en werd begonnen met de plaggenlandbouw. <br>Ter plaatse van de noordelijke onderzoekslocaties (Proefsleuf nr. 7 en 8) was het opgebrachte dek jonger. De reden voor het onderzoek van deze locaties was ook meer specifiek gericht op twee aanwezige eenheden in het landschap, die op basis van het bureau- en booronderzoek zijn vastgesteld. Dit betrof een venige depressie ter plaatse van Proefsleuf nr. 7 en een gracht ter plaatse van Proefsleuf nr. 8. De opbouw van de venige depressie is onderzocht ter plaatse van Proefsleuf nr. 7, waarbij tevens een pollenonderzoek is uitgevoerd m.b.t. de basis van de venige laag. De venige opvulling lijkt daarbij te zijn ontstaan als een Holocene opvulling ter plaatse van een restgeul van het Regge-systeem. </p><p>De gracht, die nog op kaarten uit de 18de en 19de eeuw wordt weergegeven, werd aangesneden ter plaatse van Proefsleuf nr. 8. Hier werd door middel van een profieldoorsnede door de gracht de opbouw onderzocht. Helaas werd op een dergelijke afstand van de Havezate Den Dam, waartoe de gracht behoorde, in de vullingslagen geen vondstmateriaal aangetroffen. Een eenduidige datering van de gracht kon dan ook niet worden verkregen. Mede op basis van een C14-datering kan in elk geval worden gesteld dat de gracht pas op zijn vroegst in de 17de eeuw moet zijn aangelegd, waarschijnlijk als onderdeel van tuinarchitectuur in de tweede helft van de 17de eeuw, of in de 18de eeuw.</p>