การสร้างอัตลักษณ์ความเป็นวงดนตรีเพื่อชีวิต: กรณีศึกษากลุ่มศิลปินไททศมิตร

การศึกษา เรื่อง “การสร้างอัตลักษณ์ความเป็นวงดนตรีเพื่อชีวิต: กรณีศึกษากลุ่มศิลปินไททศมิตร” เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ ที่มีวัตถุประสงค์ 2 วัตถุประสงค์ ได้แก่ เพื่อศึกษาการสร้างอัตลักษณ์ของกลุ่มศิลปินไททศมิตร และศึกษาพัฒนาการของวงดนตรีเพื่อชีวิตดั้งเดิมสู่วงดนตรีเพื่อชีวิตสมัยใหม่ กรณีศึกษากลุ่มศิลปินไททศมิตร ผ่านบทเพลง เพื่อศึกษาความหมายและภาษาของเพลงมีการเผยแพร่ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2561-2565 จำนวนทั้งหมด 27 เพลง และมิวสิควิดีโอ เพื่อศึกษาองค์ประกอบต่าง ๆ ของมิวสิควิดีโอ ได้แก่ การแต่งกายและฉาก ผ่านเพลงที่มีการปรากฏกลุ่มศิลปินไททศมิตรในมิวสิควิดีโอที่มีการเผยแพร่ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2561-2565 จำนวนทั้งหมด 15 เพลง จากการศึกษาพบว่า 1) การสร้างภาพลักษณ์ของกลุ่มศิลปินไททศมิตรมุ่งเน้นในการนำเสนอเพลงเพื่อชีวิตถึงกลุ่มคนชนชั้นล่างที่ต้องการดิ้นรนเอาตัวรอด เช่น กลุ่มเด็กช่าง เพศทางเลือก วินมอเตอร์ไซต์ นักร้องกลางคืน โคโยตี้ นักพนัน เป็นต้น โดยนำเสนอตั้งแต่ประเด็นเรื่องความรัก ปัญหาสังคม คติสอนใจหรือปรัชญา การเสียดสีทางการเมือง ตลอดจนการถูกสังคมด้อยค่ากลุ่มคนในด้านต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นด้านอาชีพ ฐานะยากจน ความฝัน ตัวตน และข้อจำกัดชีวิต กลุ่มคนเหล่านี้ล้วนเป็นกลุ่มคนที่ต้องเผชิญกับคำพูดและการดูถูกเหยียดหยามจากสังคมบ่อยครั้ง จึงทำให้ต้องต่อสู้เพื่อความอยู่รอดของตนเอง ดังเช่นวาทกรรม ‘เพื่อชีวิตกู’ ยิ่งเป็นการตอกย้ำความเป็น “เพื่อชีวิต” ตามแนวคิดและอุดมการณ์ที่ของกลุ่มศิลปินไททศมิตรที่ให้ความสำคัญถึง “คนอื่น” 2) ความเปลี่ยนแปลงของวิถีชีวิตและค่านิยมของสังคม รวมไปถึงอุดมการณ์และจุดยืนของศิลปินเพื่อชีวิตดั้งเดิมมีแนวคิดที่สวนทางกับสังคม จึงทำให้เพลงเพื่อชีวิตดั้งเดิมเริ่มถูกลดบทบาทและแทนที่ด้วยแนวคิดเพลงเพื่อชีวิตสมัยใหม่ ด้วยการนำเสนอเพลงผ่านการเป็นตัวแทนของประชาชนและสะท้อนให้เห็นถึงสังคม เศรษฐกิจ การเมือง และสังคม ส่งผลให้การนำเสนอแนวคิดและอุดมการณ์ในช่วงนี้เน้นถึงชีวิตของคนอื่น ๆ เป็นหลัก