ปัญหาการเพิกถอนเครื่องหมายการค้าในกรณีที่ไม่มีการใช้เครื่องหมาย

ในการเพิกถอนการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าโดยเหตุที่ไม่มีการใช้เครื่องหมายนั้น มาตรา 63 แห่งพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 กำหนดให้ผู้มีส่วนได้เสียหรือนายทะเบียนที่ประสงค์จะขอเพิกถอนการจดทะเบียนพิสูจน์ข้อเท็จจริงสองประการ คือ (1) ในขณะขอจดทะเบียนเจ้าของเครื่องหมายไม่ได้ตั้งใจโดยสุจริตที่จะใช้เครื่องหมายการค้านั้นสำหรับสินค้าที่ได้จดทะเบียนไว้ และ (2) ตามความเป็นจริงไม่เคยมีการใช้เครื่องหมายการค้านั้นโดยสุจริตสำหรับสินค้าดังกล่าวเลย การกำหนดให้พิสูจน์ข้อเท็จจริงตาม (1) นับเป็นอุปสรรคสำคัญและทำให้แทบไม่สามารถที่จะเพิกถอนเครื่องหมายการค้าโดยเหตุของการไม่ใช้ได้เลย เนื่องจากข้อเท็จจริงเกี่ยวกับความตั้งใจโดยสุจริตที่จะใช้เครื่องหมายการค้าย่อมอยู่ในความรู้เห็นของผู้เป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้าเป็นการเฉพาะ การค้นคว้าอิสระนี้จึงมุ่งศึกษาทางแก้อุปสรรคดังกล่าวโดยศึกษาเปรียบเทียบกฎหมายไทยกับกฎหมายต่างประเทศ จากการศึกษาพบว่ากฎหมายของหลายประเทศผลักภาระการพิสูจน์เกี่ยวกับการใช้หรือไม่ใช้เครื่องหมายการค้าไปยังเจ้าของเครื่องหมายการค้าที่ถูกร้องขอให้เพิกถอนโดยเหตุที่ไม่มีการใช้เครื่องหมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง กฎหมายกำหนดให้เจ้าของเครื่องหมายการค้าพิสูจน์ว่าตนมีความตั้งใจโดยสุจริตที่จะใช้เครื่องหมายการค้า ทั้งยังกำหนดด้วยว่าเมื่อผู้ร้องขอให้เพิกถอนเครื่องหมายการค้าพิสูจน์ข้อเท็จจริงเบื้องต้นเกี่ยวกับการไม่ใช้เครื่องหมายการค้าแล้ว เจ้าของเครื่องหมายการค้าต้องแสดงหลักฐานโต้แย้งว่าตนได้ใช้เครื่องหมายการค้า หากเจ้าของเครื่องหมายไม่โต้แย้งก็จะถือว่าละทิ้งเครื่องหมายการค้านั้น ผู้เขียนจึงเสนอแนะว่าควรแก้ไขมาตรา 63 ข้างต้น เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมยิ่งขึ้น โดยกำหนดให้ภาระการพิสูจน์ในเรื่องการไม่มีความตั้งใจโดยสุจริตที่จะใช้เครื่องหมายการค้าตกเป็นของเจ้าของเครื่องหมายการค้า เนื่องจากเป็นข้อเท็จจริงที่อยู่ในความรู้เห็นของเจ้าของเครื่องหมายการค้าเท่านั้น ทั้งนี้ การผลักภาระการพิสูจน์ดังกล่าวเป็นไปตามหลักกฎหมายพยานที่ว่าเมื่อข้อเท็จจริงใดอยู่ในความรู้เห็นของฝ่ายใดโดยเฉพาะ ฝ่ายนั้นย่อมมีภาระการพิสูจน์ข้อเท็จจริงนั้น นอกจากนี้ควรกำหนดว่าเจ้าของเครื่องหมายการค้าซึ่งมิได้ยื่นคำโต้แย้งคำขอให้ เพิกถอนการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าต้องได้รับผลกระทบในทางลบโดยถูกถือว่าละทิ้งเครื่องหมายการค้า การกำหนดดังกล่าวเป็นมาตรการกระตุ้นให้เจ้าของเครื่องหมายการค้าใส่ใจที่จะชี้แจงการใช้หรือไม่ใช้เครื่องหมายการค้าของตน