Nederzettingssporen uit de Prehistorie en de Romeinse tijd op de Whemer enk te Almen, gemeente Lochem

<p>In opdracht van N.V. Nederlandse Gasunie heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau in 2010 een archeologische opgraving uitgevoerd op de locatie Almen-Whemer enk (vindplaats G62-11) aan de westzijde van Almen in de gemeente Lochem. De vindplaats ligt de noordzijde van het huidige dal van het riviertje de Berkel. Het gebied is wat betreft zijn jongere geologie onderdeel van de glaciale oerstroomdalen van de Rijn en de Berkel. De Whemer enk ligt op een paraboolvormige dekzandrug ten noorden van het huidige dal van het riviertje de Berkel, waarop sinds de middeleeuwen door de toepassing van plaggenbemesting een dik cultuurdek is ontstaan. Het bo venste deel daarvan bestaat uit een plaggendek dat in de loop van de tijd is ontstaan uit jaarlijks ter bemesting opgebracht bodemmateriaal. Onder het plaggendek is sprake van fossiele cultuurlaag uit de tijd voorafgaand aan de plaggenbemesting.</p><p>Direct ten zuiden van de Whemerweg, op een hooggelegen deel van de dekzandrug in het noorden van de opgraving, is een klein deel van een nederzetting uit de Vroeg of (het begin van de) Midden Romeinse tijd blootgelegd (cluster A). Het gaat om een cluster paalkuilen, vermoedelijk de restanten van twee elkaar in de tijd opvolgende en deels overlappende huisplattegronden van het type Diphoorn, om een hutkom en enkele kuilen. Op grond van het resultaat van enkele 14C-ouderdomsbepalingen en het met de sporen geassocieerde aardewerk wordt een datering in de 1e eeuw na Chr., en wel in de tweede helft daarvan, of in het eerste kwart van de 2e eeuw het meest waarschijnlijk geacht.</p><p>Op de zuidflank van de noordelijke arm van het paraboolduin is een cluster met prehistorische sporen aangesneden (cluster B). Onderdeel van dit cluster is een 1,2 m diepe waterkuil uit de Midden Bronstijd en de plattegronden van vijf bijgebouwen uit de Vroege IJzertijd. De meest op vallende structuren zijn twee forse, min of meer noord-zuid georiënteerde en parallel aan elkaar gelegen eenbeukige schuren, die zijn opgebouwd uit twee rijen van grote, 20 tot 60 cm diep ingegraven paalkuilen. Daarnaast zijn drie vier- tot zespalige spiekers opgetekend.</p><p>Op de zuidflank van de dekzandrug, op de overgang naar de dalvlakte van de Berkel, zijn sporen van bewoning uit de Late Bronstijd aangetroffen (cluster C). Het gaat om een compacte dump van nederzetttingsafval die hoofdzakelijk uit scherven handgevormd aardewerk bestaat en om een cluster kuilen ten zuiden daarvan. De afvaldump en het kuilencluster zijn van elkaar gescheiden door een natuurlijke depressie, waarbij het vermoedelijk om het restant van een glaciale stroomgeul van de Berkel gaat. Verkoold graan uit de afvaldump en houtskool uit kuil S 174 zijn middels een 14C-ouderdomsbepaling in de 9e en 8e eeuw voor Chr. gedateerd.</p><p>Tot slot zijn her en der sporen van een oude verkaveling in de vorm van sloten en restanten van hekwerken en een veedrift uit de Nieuwe tijd aangetroffen.</p>