Plangebied Doelenstraat 4 te Edam, gemeente Edam-Volendam.

In opdracht van De Edamse School heeft RAAP in februari 2025 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Doelenstraat 4 te Edam in de gemeente Edam-Volendam. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning. Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan: • Vanaf 16 m diepte bevindt zich de top van het landschap uit de ijstijd met een niet nader te specificeren verwachting voor de aanwezigheid van resten van tijdelijke kampementen van jager-verzamelaars uit het paleo- en mesolithicum. Dit niveau wordt niet geraakt door de geplande ingrepen. • In het late mesolithicum en neolithicum ligt het plangebied in een waddengebied dat slecht bewoonbaar was. De archeologische verwachting voor deze periode is zeer laag. • Vanaf het laat neolithicum vormt zich veen in het gebied en die veenvorming gaat door tot in de middeleeuwen. Ook het veengebied is niet geschikt geweest voor bewoning met als gevolg een lage verwachting voor de periode laat neolithicum tot en met volle middeleeuwen (tot ca. 1000 na Chr.). • In de late middeleeuwen wordt het gebied ontgonnen voor de landbouw en begin 13e eeuw wordt de stad Edam gesticht. Vanaf de middeleeuwen ligt het plangebied binnen de stadsmuren. Vanaf circa 1575 is het zeker bebouwd maar voor 1575 kan het ook in gebruik geweest zijn voor bewoning. • Ook het onbebouwde deel van het terrein kan vanaf de middeleeuwen zijn gebruikt als tuin, voor de aanleg van bijgebouwen, water- en beerputten. • In de tweede helft van de 16e eeuw kunnen mogelijk het Doelhuijs en de doelen van de Edamse schutterij op de plek van het plangebied gestaan hebben. Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om in het kader van de bestaande planvorming een vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen. De verwachte archeologische resten kunnen niet goed opgespoord worden met booronderzoek, daarvoor zijn de meeste ruimtelijk te beperkt (water- en beerputten, funderingen) en het verschil tussen een oude en een recente ingraving is alleen in gunstige gevallen te bepalen in de boor. Een karterend onderzoek met als doel archeologische resten op te sporen zal dan ook uit gravend onderzoek moeten bestaan. Normaal gesproken wordt daarvoor een proefsleuvenonderzoek ingezet, waarbij 5 tot 10% van het plangebied steekproefsgewijs wordt onderzocht. Bij een ingreep van 71 m2 is dat veel te weinig om een goed overzicht te krijgen en een proefsleuf zal dan ook een groter deel van het plangebied beslaan. Een eventuele opgraving die daarop volgt als er behoudenswaardige archeologische resten zijn aangetroffen, zal dan eveneens slechts een klein, resterend deel beslaan. Daarom is het te overwegen om het onderzoek op te zetten als een proefsleuvenonderzoek met een doorstart naar een opgraving wanneer behoudenswaardige archeologische resten worden aangetroffen. In het daarvoor benodigde door de overheid goedgekeurde Programma van Eisen zullen daarover goede afspraken tussen opdrachtgever en bevoegd gezag moeten worden opgenomen over de communicatie en de beslistermijnen. Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Edam-Volendam, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.benodigde door de overheid goedgekeurde Programma van Eisen zullen daarover goede afspraken tussen opdrachtgever en bevoegd gezag moeten worden opgenomen over de communicatie en de beslistermijnen. Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Edam-Volendam, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.