Archeologisch bureauonderzoek: Wooldse Veen. Gemeente Winterswijk

<p>KSP Archeologie heeft een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Wooldse Veen (gemeente Winterswijk). Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van de herinrichting van het gebied ten behoeve van natuurontwikkeling.</p><p>Op basis van de landschappelijke ligging in een vlakte met enkele lage welvingen en de archeologische vondstlocaties uit de omgeving is aan het grootste deel van het plangebied een lage verwachting toegekend voor vuursteenvindplaatsen uit het Laat-Paleolithicum tot en met het Neolithicum. Aan de wat hogere welvingen is in overeenstemming met de gemeentelijke archeologische beleidskaart een middelmatige verwachting toegekend voor deze periode. In de prehistorie werd het plangebied onderdeel van een hoogveenmoeras en was het gebied ongeschikt als bewoningslocatie. Het veenmoeras heeft tot in de Middeleeuwen bestaan. Op basis hiervan is aan het plangebied een lage verwachting toegekend voor vindplaatsen uit het Neolithicum tot en met de Middeleeuwen. Uit historisch kaartmateriaal blijkt dat het plangebied tot in de 19e eeuw onderdeel heeft uitgemaakt van de woeste gronden (heide- en veen). In het plangebied worden daarom geen vindplaatsen verwacht uit de Nieuwe tijd. Door de veenwinning, ontginning en bosbouw (rabattensysteem) kan de bodem tot in het potentiële archeologische niveau zijn verstoord, dat onder de bovengrond (vanaf ca. 0,3 m beneden maaiveld) wordt verwacht.</p><p>Uit het bureauonderzoek blijkt dat voor het grootste deel van het plangebied een lage archeologische verwachting geldt. De kans dat hier archeologische vindplaatsen door de geplande werkzaamheden verloren gaan, is klein. Voor een paar zones binnen het plangebied geldt een middelmatige verwachting en is de kans wat groter dat het archeologische bodemarchief wordt aangetast. De noodzaak voor archeologisch vervolgonderzoek hangt af van het gemeentelijke beleid en de omvang van de geplande bodemingrepen. </p><p>In het bestemmingsplan Buitengebied Winterswijk (2011-02-28) is voor de lage verwachtingszone de dubbelbestemming Waarde – Archeologie 4 vastgelegd. In deze zone zijn (graaf)werkzaamheden vrijgesteld die niet dieper reiken dan 0,3 m onder het bestaande maaiveld of een kleinere oppervlakte beslaan dan 2.500 m2. De middelmatige archeologische verwachtingszone is in het bestemmingsplan vertaald naar de dubbelbestemming Waarde – Archeologie 3. In deze zone zijn (graaf)werkzaamheden vrijgesteld die niet dieper reiken dan 0,3 m onder het bestaande maaiveld of een kleinere oppervlakte beslaan dan 100 m2. Hieruit volgt dat voor de meeste maatregelen die zijn gepland geen archeologisch onderzoek nodig is. Alleen de aanleg van de vier poelen zal voor een relatief grote aantasting zorgen van het archeologische bodemarchief. De gemeentelijke vrijstellingsgrens voor de middelmatige verwachtingszone van 100 m2 wordt met de graafwerkzaamheden voor de poelen overschreden, waardoor nader archeologisch onderzoek noodzakelijk is. De gemeente Winterswijk heeft echter op basis van de toekomstige verruiming van de vrijstellingsgrens besloten dat geen nader onderzoek nodig is. De ontgraving van de poelen heeft echter een dermate grote omvang dat de provincie Gelderland bevoegd gezag is voor deze maatregel (ontgrondingsvergunning). De procedure voor de ontgrondingsvergunning loopt nog. In het kader van de ontgrondingsvergunning houdt de opdrachtgever rekening met archeologisch vervolgonderzoek ten behoeve van de aanleg van de poelen.</p>