Bureauonderzoek Sellingerstraat Ter Apel (gemeente Westerwolde)

In april 2025 is in opdracht van Enexis Netbeheer B.V. door Antea Group een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor de Sellingerstraat ten noorden van Ter Apel (gemeente Westerwolde). Aanleiding voor het onderzoek is het verwijderen van een oude gasleiding die tussen Ter Apel en Sellingen ligt. Dit bureauonderzoek betreft de zuidelijke helft van deze gasleiding, tussen Ter Apel en Ter Wisch. Voor het noordelijk deel van het traject (tussen Ter Wisch en Ter Borg) is al op een eerder moment een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd, hierbij zijn de werkzaamheden vrijgegeven.

Het verwijderen van de gasleiding zal in open ontgraving gebeuren. De werkzaamheden hebben volgens opgaaf een sleufbreedte van 0,60 meter en een ontgravingsdiepte van 0,90 meter beneden maaiveld.

Het plangebied is gelegen binnen verschillende bodem- en geomorfologische eenheden waaronder een beekdal. Dit beekdal behoort toe aan de Ruiten Aa, een beek die er vandaag de dag nog ligt. Op de hoogtekaart is te zien dat het noorden van het plangebied lager is gelegen en vanaf het midden richting het zuiden is het gebied hoger gelegen.

In de regio Westerwolde begonnen de eerste veenontginningen in de 12e en 13e eeuw. Op historische kaarten uit de 17e eeuw is te zien dat de omgeving rondom het onderzoeksgebied nog voor het grootste deel in een moeras ligt, dit hoorde bij het uitgestrekte Bourtangermoor. Maar hier zijn ook meerdere gehuchten zoals Ter Haar, Ter Wisch en Ter Apel op aangeven. Ter Apel wordt nog niet als dorp vermeld, maar als het Klooster Ter Apel. Dit klooster is hier in de 15e eeuw gebouwd, het oudste deel van het dorp is hier omheen ontstaan. De dorpskern is voornamelijk ontstaan na het starten van grootschalige veenontginningen vanaf de 18e eeuw. Ter Apel is daarmee zowel een middeleeuws esdorp (oude kern) als een veenkoloniaal ontginningsdorp (uitbreiding).

Het plangebied ligt binnen een verwachting voor ruggen en welvingen, dekzand- en veenvlakten en een beekdalverwachting. Het plangebied loopt gelijk aan een historische weg, de Sellingerstraat. Het plangebied is gelegen nabij en kruist historische erven, historische kernen en bebouwingszones (wonen), essen en archeologische monumenten (AMK-terreinen). Er is een algemene kans op het aantreffen van archeologische resten vanaf het laat paleolithicum tot en met de nieuwe tijd.

De archeologische verwachtingswaarde van het plangebied hangt samen met de intactheid van de bodem. Door de eerdere aanleg van de gasbuizen is het bodemprofiel geroerd en zijn mogelijk de aanwezige archeologische resten verstoord.

Vanwege de aard van de voorgenomen werkzaamheden, het rooien van bestaande gasleidingen, wordt geen intacte bodem meer verwacht. Om die reden adviseert Antea Group dan ook om het plangebied vrij te geven voor bovenstaande werkzaamheden.