Goutum, Wergeasterdyk, Gemeente Leeuwarden (Fr.). Een Archeologisch Bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O) Verkennende Fase.

<p>In opdracht van de gemeente Leeuwarden is een inventariserend archeologisch onderzoek uitgevoerd voor een gebied ten oosten van de Wergeasterdyk te Goutum, gemeente Leeuwarden, provincie Fryslân. De aanleiding voor het onderzoek is de toekomstige uitbreiding van Leeuwarden. Hoewel de exacte plannen nog niet bekend zijn, zal deze uitbreiding gepaard gaan met graafwerkzaamheden die een bedreiging vormen voor eventueel aanwezige archeologische waarden. Het doel van het onderzoek is om vast te stellen wat de kans is op de aanwezigheid van archeologische waarden in het plangebied.<br> In 2005 is voor het plangebied al een bureau- en booronderzoek uitgevoerd. Voor enkele percelen was destijds echter geen betredingstoestemming, deze hebben daarom nog een Dubbelbestemming Waarde – Archeologie 3. Op de Archeologische waardenkaart Leeuwarden heeft het deel waar booronderzoek uitgevoerd is een Middelhoge verwachtingswaarde 1. Hiervoor worden dezelfde vrijstellingsgrenzen gehanteerd als in het bestemmingsplan. Op deze percelen is een inventariserend veldonderzoek, verkennende fase (IVO-O) uitgevoerd en is het bureauonderzoek uit 2005 geactualiseerd. De overige delen van het plangebied zijn op de Archeologische waardenkaart Leeuwarden vrijgegeven.<br> Volgens het gespecificeerd verwachtingsmodel worden in het plangebied archeologische waarden verwacht uit de ijzertijd tot en met de nieuwe tijd. Het kan hierbij gaan om overslibde nederzettingen of ophogingslagen. Indicatoren hiervan kunnen bestaan uit scherven aardewerk en artefacten van bijvoorbeeld steen, metaal of glas. Ook kunnen grondsporen aanwezig zijn zoals paalsporen, greppels en waterputten.<br> Om het archeologisch verwachtingsmodel te toetsen zijn in het plangebied zestig verkennende gutsboringen uitgevoerd in een netwerk van vijf boringen per hectare. Tevens zijn drie verdichtingsboringen geplaatst.<br> Uit de resultaten van het verkennend booronderzoek blijkt dat de ondergrond van het plangebied uit een door zandlaagjes onderbroken kleipakket bestaat dat rond anderhalve meter beneden het maaiveld wordt onderbroken door een twintig tot veertig centimeter dik pakket veen. De overgangen van klei naar veen en van veen naar klei zijn vrijwel overal geleidelijk. Alleen op het meest noordelijke deel van het plangebied is de top van het veen geërodeerd door een voormalige geul. De klei boven het veen is in een tamelijk dynamisch (getijden)milieu afgezet dat waarschijnlijk ongeschikt was voor bewoning. Vegetatiehorizonten of ander lagen die samen zouden kunnen hangen met bewoning of die zouden kunnen wijzen op voor bewoning geschikte omstandigheden, ontbreken dan ook in het plangebied. De enige archeologische indicatoren bestaan uit door verkoolde deeltjes donkergekleurde klei en deeltjes oranje baksteenpuin. Deze indicatoren zijn aangetroffen In de noordwesthoek van het deel van het plangebied dat aan de Wergeasterdyk grenst. Op het ten noorden hiervan gelegen perceel heeft een historische boerderijplaats gelegen. Uit de resultaten van de controleboringen blijkt dat zich hiervan waarschijnlijk geen archeologisch relevante resten tot in het plangebied uitstrekken.</p><p>Selectie-advies door senior KNA-prospector drs. R. Exaltus<br>Het ontbreken van vegetatiehorizonten of andere lagen die samen zouden kunnen hangen met bewoning en het ontbreken van (overige) archeologische indicatoren, betekent dat de resultaten van het onderzoek geen aanleiding geven tot het adviseren van vervolgonderzoek. <br> Tenslotte wijzen wij erop dat voor al het graafwerk geldt dat als archeologische grondsporen worden aangetroffen en/of vondsten worden gedaan, dat daarvan direct melding dient te worden gemaakt conform de Erfgoedwet 2015, artikel 5.10. Wij adviseren dit te doen bij de gemeente Leeuwarden. </p><p>De gemeente heeft middels e-mail d.d. 17 juni 2020 laten weten akkoord te gaan met het rapport en het advies.</p>