De Hilver, gemeenten Hilvarenbeek, Oisterwijk en Oirschot; archeologisch vooronderzoek: een verkennend en deels karterend booronderzoek.

<p>Het gebied heeft een oppervlakte van circa 8.800 ha. In de directe omgeving van het landinrichtingsgebied liggen de dorpskernen Hilvarenbeek, Diessen, Moergestel, Baarschot, Esbeek, Biest-Houtakker en Haghorst. Feitelijk maken de bebouwde kommen geen deel uit van het landinrichtingsgebied zelf, maar liggen juist aan de rand ervan of zijn uit het plangebied gelaten. Onderhavig onderzoek betreft 17 grotere en 12 kleinere gebieden in het landinrichtingsgebied De Hilver. De meeste waren ten tijde van het onderzoek in gebruik als akker- of grasland. </p><p>Tijdens het veldwerk zijn vrijwel nergens in het plangebied gave natuurlijke bodems aangetroffen. Daarnaast zijn, deels in overeenstemming met wat verwacht werd op basis van het bureauonderzoek, in aanvulling op drie reeds bekende vindplaatsen in de onderzochte delen van het landinrichtingsgebied, nog eens negen archeologische vindplaatsen aangetroffen. In totaal betreft het twaalf vindplaatsen. Zij lopen in omvang, datering en diepteligging uiteen van een losse scherf uit de Nieuwe tijd tot een grotere vindplaats uit de Late Middeleeuwen waar ook resten uit de Steentijd zijn aangetroffen.<br> <br>Gezien de grootschalige grondwerkzaamheden (egalisatie) die in het gebied de Hilver hebben plaatsgevonden in het kader van de ruilverkaveling, moet er rekening mee worden gehouden dat de bodem op veel plaatsen is verstoord. Dit bleek ook uit de boringen: in veel lage gebieden is sprake van een ophogingspakket, dat vermoedelijk in het kader van deze werkzaamheden van de hogere delen naar de laagten is geschoven.</p><p>Aanbevelingen<br>Voor de reeds bekende vindplaats die uit een cluster vuursteenmateriaal uit het Mesolithicum of Neolithicum bestaat (vindplaats 11), wordt geen vervolgonderzoek aanbevolen. Op dit perceel zijn geen intacte bodemprofielen aangetroffen, zodat de vuursteenvindplaats nauwelijks/niet meer intact is. Ook voor vindplaatsen 2, 8 en 9 wordt vervolgonderzoek niet noodzakelijk geacht.</p><p>Op grond van de resultaten van het veldonderzoek dient, volgens de richtlijnen van de Provincie Noord-Brabant, een waarderend onderzoek in de vorm van proefsleuven op vindplaatsen 1 en 10 te worden uitgevoerd. Echter, gezien de aard van de planvorming worden twee opties voorgesteld. Optie 1 is om de vindplaats door middel van planaanpassing in situ te behouden en de werkzaamheden in een ander gebied uit te voeren, bij voorkeur in een gebied met een lage verwachting voor alle archeologische perioden. Optie 2 is het laten uitvoeren van een archeologische begeleiding van de graafwerkzaamheden. Op grond van de resultaten van het veldonderzoek wordt ook voor vindplaatsen 3, 4 (voor zover die in het plangebied valt) 5, 6 7 en 12 ook deze twee opties voorgesteld. In het overige deel van het plangebied zijn geen aanwijzingen voor de aanwezigheid van de verwachte archeologische vindplaatsen, die bovendien intact zijn, aangetroffen. Hiervoor worden geen aanbevelingen gedaan voor vervolgonderzoek. Daarnaast wordt aanbevolen om de zichtbare houtwallen en historische heggen te ontzien in de planvorming. Dergelijke relicten zijn één van de weinige getuigen van de lange cultuurhistorische geschiedenis van het gebied.</p><p>Er wordt opgemerkt dat, hoewel geprobeerd is een zo gefundeerd mogelijk advies te geven, de aanwezigheid van archeologische resten of sporen nooit volledig is uit te sluiten. Daarom kan eraan gedacht worden om de leden van de Heemkundige Kringen in Hilvarenbeek, Oirschot en Oisterwijk in staat te stellen archeologische waarnemingen te verrichten bij de graafwerkzaamheden.</p><p>Bij bodemverstorende activiteiten dient de uitvoerder bovendien te allen tijde alert te zijn op het voorkomen van archeologische resten. Bij aantreffen hiervan, dient, conform de Monumentenwet (2007), melding te worden gemaakt bij de bevoegde overheid. Met betrekking tot de bevindingen van onderhavig onderzoek dient contact opgenomen te worden met de provinciaal archeoloog, dr. M. Meffert (073-680 80 20).</p>