ปัญหาการล้อเลียนเครื่องหมายการค้าของประเทศไทย

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงปัญหาการล้อเลียนเครื่องหมายการค้าของประเทศไทย พร้อมทั้งเสนอแนะแนวทางการแก้ไขปัญหาดังกล่าว เนื่องจากเครื่องหมายการค้าเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการดำเนินธุรกิจของเจ้าของเครื่องหมายการค้า และหากเป็นเครื่องหมายการค้าที่มีชื่อเสียงหรือเป็นที่รู้จักโดยทั่วไปของสาธารณชนแล้ว เครื่องหมายการค้านั้นๆย่อมมีมูลค่าทางเศรษฐกิจที่สูงมาก ซึ่งเจ้าของเครื่องหมายการค้าย่อมมีสิทธิแต่เพียงผู้เดียว (Exclusive Right) ผู้ใดจะละเมิดสิทธิในเครื่องหมายการค้าไม่ได้ โดยการล้อเลียนเครื่องหมายการค้านั้น เป็นที่ถกเถียงกันว่า การล้อเลียนเครื่องหมายการค้าเป็นการละเมิดสิทธิในเครื่องหมายการค้าหรือไม่ ซึ่งเมื่อประมาณปี 2556 ได้มีคดีพิพาทกันระหว่าง “STARBUCKS COFFEE” กับ “STARBUNG COFFEE” โดยทาง STARBUCKS ประเทศไทย ได้ยื่นฟ้อง STARBUNG ในคดีละเมิดเครื่องหมายการค้า เนื่องจากได้ใช้ครื่องหมายการค้าว่า “STARBUNG COFFEE” อันเป็นการใช้เครื่องหมายการค้าที่คล้ายกัน และเมื่อมีการฟ้องคดีนี้เกิดขึ้นก็เป็นที่วิพากษ์วิจารณ์กันว่ากรณีดังกล่าวเป็น การเลียนเครื่องหมายการค้าอันเป็นการละเมิดสิทธิในเครื่องหมายการค้าหรือเป็นการล้อเลียนเครื่องหมายการค้า และกฎหมายจะให้ความคุ้มครองการล้อเลียนเครื่องหมายการค้าหรือไม่ เพียงใด เพราะการล้อเลียนนับว่าเป็นการแสดงออกทางความคิดประการหนึ่งตามหลักเสรีภาพในการแสดงออกทางความคิด (Freedom of Expression) แต่อย่างไรก็ตามเป็นที่น่าเสียดายที่คดีนี้ได้มีการไกล่เกลี่ย จึงไม่อาจทราบว่าศาลไทยจะวางแนวทางการพิจารณาคดีนี้อย่างไร จากการศึกษาถึงประเด็นปัญหาดังกล่าว จะต้องพิจารณาตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ.2534 โดยจะต้องพิจารณาว่าการล้อเลียนเครื่องหมายการค้าคืออะไร และจะเป็นการละเมิดสิทธิในเครื่องหมายการค้าหรือไม่ และอย่างไรถึงจะไม่เป็นการละเมิดสิทธิ ในเครื่องหมายการค้า ซึ่งหากการล้อเลียนเครื่องหมายการค้านั้นเป็นการละเมิดสิทธิในเครื่องหมายการค้าจะมีข้อยกเว้นใดหรือจะได้รับความคุ้มครองตามหลักเสรีภาพในการแสดงออกทางความคิดหรือไม่ นอกจากนี้หากการล้อเลียนเครื่องหมายการค้า ไม่เป็นการละเมิดสิทธิในเครื่องหมายการค้า แต่การล้อเลียนนั้นทำให้เจ้าของเครื่องหมายการค้าได้รับความเสียหาย เจ้าของเครื่องหมายการค้าจะได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายหรือไม่ เพียงใด ซึ่งพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ.2534 ยังไม่มีบทบัญญัติที่ชัดเจนเพียงพอในการนำมาปรับใช้กับเรื่องการล้อเลียนเครื่องหมายการค้า ดังนั้นประเทศไทยจึงมีความจำเป็นที่จะต้องแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายเครื่องหมายการค้า ซึ่งก็คือ พระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ.2534 ในบางประการ รวมทั้งวางแนวทางการวินิจฉัยคดีเกี่ยวกับการล้อเลียนเครื่องหมายการค้าเพื่อให้เกิดความชัดเจนในการนำกฎหมายมาปรับใช้ อันจะเป็นประโยชน์ต่อการวินิจฉัยคดีและเป็นประโยชน์ต่อผู้บังคับใช้กฎหมายต่อไป รวมทั้งเป็นประโยชน์ต่อระบบเศรษฐกิจของประเทศอีกด้วย