Beilen, Waterleiding, Gemeente Midden-Drenthe (Dr.). Een Archeologisch Bureauonderzoek.

<p>Voor de aanleg van nieuwe transportleidingen in en buiten Beilen, gemeente Midden-Drenthe, is een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd om vast te stellen wat de kans is op archeologische resten. Het tracé van de nieuwe leidingen gaat aan de westzijde door de historische kern van Beilen en ten oosten van de spoorlijn door een beekdal. Een klein deel aan de noordoost zijde ligt op een onbebouwde es waarvoor een hoge archeologische verwachting geldt. De historische kern heeft een hoge archeologische waarde op de gemeentelijke verwachtingskaart en het beekdal is van provinciaal belang (zie Figuur 8). De vrijstellingsgrens voor bodemingrepen in de historische kern is 100 m2. Voor het beekdal en de zone met een hoge verwachting is de vrijstellingsgrens 1.000 m2. Ook bij bodemingrepen dieper dan 30 centimeter is archeologisch onderzoek verplicht in de historische kern en het beekdal. De te graven sleuf voor de waterleiding zal circa 20-30 centimeter breed worden en er zal tot maximaal 80 centimeter beneden het maaiveld worden ontgraven. Omdat met de ontgravingsdiepte de vrijstellingsgrens wordt gepasseerd is archeologische onderzoek nodig.<br> Beilen is een middeleeuws esdorp op een zandrug met aan de zuidzijde een beekdal. De hogere en droge zandrug is gedurende het Holoceen een geschikte plek geweest voor bewoning. Het nabij gelegen beekdal was zowel een bron van vers water als een goede plek voor de jacht en visserij. Om de zandgronden vruchtbaarder te maker voor de landbouw werden deze vanaf de middeleeuwen bemest met plaggen. Hierdoor werd het dekzand afgedekt door een esdek. In de esgronden in de omgeving van het tracé zijn vondsten gedaan uit het laat neolithicum en de midden Romeinse tijd welke duiden op mogelijk vroegere bewoning onder het middeleeuwse esdek. Archeologische booronderzoek in en nabij de historische kern van Beilen heeft echter aangetoond dat op veel plaatsen het esdek niet meer aanwezig is. Ook komen grote delen van het nieuwe tracé te liggen in al bestaande kabel- en leidingentracé's.<br>Selectie-advies door J.S. van der Heul MA (KNA-archeoloog)<br>Voor het westelijk deel van het tracé, in de historische kern van Beilen, komt circa 240 meter van het nieuwe tracé NIET in een bestaand kabel- en leidingentracé te liggen. Omdat de te graven sleuf maximaal 30 centimeter breed wordt zal hierbij een totaal van 72 m2 worden ontgraven. De verstoringsdiepte is maximaal 0,8 meter beneden maaiveld. Bij eerder archeologisch onderzoek rond de historische kern is vastgesteld dat de bodem tot circa één meter is verstoord en dat er geen esdek meer aanwezig is. Gezien de zeer beperkte oppervlakte van de sleuf in onverstoorde grond (onder de vrijstellingsgrens van 100m2) en de grote kans dat het esdek ook in deze delen kapot is, wordt er geen verder archeologisch onderzoek voor het westelijk deel van het tracé geadviseerd.<br> Aan de oostzijde van de spoorlijn kunnen in het beekdal nog archeologische resten bewaard zijn gebleven in het veen. Aan de noordzijde, nabij het pompstation, kan het esdek nog intact zijn. Omdat de graafwerkzaamheden dieper dan 30 centimeter beneden het maaiveld reiken wordt voor dit deel (lengte circa 710 meter) een inventariserend veldonderzoek door middel van verkennende boringen (IVO-O) geadviseerd. Het verkennend booronderzoek dient te bestaan uit 15 boringen en heeft als doel om de diepteligging van de archeologische lagen te bepalen en om vast te stellen of deze nog intact zijn.</p><p>De gemeente Midden-Drenthe heeft echter dit het advies beoordeeld en komt tot de conclusie dat de oppervlakte van de voorgenomen bodemingrepen ook in het oostelijke gedeelte van het plangebied beneden de vrijstellingsgrens van 1.000 m2 blijft. Derhalve is ook daar geen archeologisch onderzoek nodig.</p>