Steenweg 17. Archeologische begeleiding Steenweg 17, Utrecht

<p>Het plangebied Steenweg 17, gelegen in de binnenstad van Utrecht, bestaat uit een koppeling van tien oudere panden aan de Steenweg, Hekelsteeg en Massegast, die grotendeels zijn onderkelderd. In de zomer van 2013 heeft Coltavast BV uit Heerhugowaard in dit plangebied de bestaande bebouwing volledig gesloopt ten behoeve van nieuwbouw. Er vonden twee kleine bodemingrepen plaats, die gezamenlijk minder dan 50 m² bedroegen. Vanwege de bijzondere locatie van het plangebied heeft de Afdeling Erfgoed gemeente Utrecht tijdens de twee kleine bodemingrepen een archeologische begeleiding uitgevoerd.</p><p>Op een hoogte van 1,4 m+NAP (ca. 3,75 m onder straatniveau) werd de bovenzijde van de natuurlijke bodemopbouw waargenomen, bestaande uit een pakket lichte klei. Alle sporen en ophogingslagen daarboven bleken middeleeuws te zijn. Alhoewel er in twee middeleeuwse greppels Romeinse aardewerk- en tegulafragmenten werden gevonden, werden er geen Romeinse sporen of ophogingslagen aangetroffen. </p><p>Het oudste spoor dat werd gedocumenteerd tijdens de archeologische begeleiding van de ontgraving was een greppel in put 2, die vermoedelijk uit de tiende eeuw of vroeger dateert. Deze had een noord-zuid oriëntatie en stond haaks op de noordelijker gelegen bedding van de Rijn. De greppel lijkt te zijn vervangen door een tweede, die min of meer op dezelfde plek lag en eenzelfde oriëntatie kende. Deze greppel kan worden gedateerd in de negende of tiende eeuw. Daarnaast werden onderin put 2 een derde greppel of grote kuil en een kuil met een vulling van mest of beer aangetroffen. Deze vier sporen werden afgedekt door een dikke ophogingslaag, die vermoedelijk uit de eerste helft van de elfde eeuw dateert. Hier bovenop werden in de elfde en/of de eerste helft van de twaalfde eeuw nog eens twee ophogingslagen aangebracht. Vervolgens werd in de eerste helft van de twaalfde eeuw wederom een greppel gegraven, die min of meer op dezelfde plek als de oudere greppels lag en bovendien eenzelfde oriëntatie kende. Dit suggereert een langdurige voortzetting van de perceelsindeling. In put 1 kon worden waargenomen dat ook na de twaalfde eeuw ophogingslagen werden aangebracht. In de periode ca. 1150-1250 bleek een pakket van 1,4 m dikte te zijn ontstaan. Daarboven werd een laatste ophogingspakket aangetroffen, waarvan de einddatering rond 1300 ligt. </p><p>In put 1 werden diverse funderingen en muurresten aangetroffen, die jonger waren dan de ophogingslagen. De oudste hiervan was de westelijke kopse zijde van een kelder behorend tot het pand Massegast 17. Deze keldermuur dateert uit de late dertiende of de veertiende eeuw. In de keldermuur was een ruim 90 cm brede doorgang aangebracht, die vermoedelijk diende om de kelder vanaf de buitenzijde toegankelijk te maken. In de zeventiende of achttiende eeuw werden de vier percelen Hekelsteeg 12-18 bebouwd. In put 1 werden de funderingen van de achtergevels aangetroffen. Op basis hiervan kan worden vermoed dat er op de percelen Hekelsteeg 12 en 14 één pand werd gebouwd of twee panden met een gedeelde achtergevel, die overigens later werd vervangen door een nieuwe. Ook op de percelen Hekelsteeg 16 en 18 lijkt één pand te zijn gebouwd, of verrezen twee panden met een gedeelde achtergevel. Mogelijk was er een verbinding tussen de kelder van het pand Massegast 17 en die van Hekelsteeg 16. Later zou deze doorgang worden dichtgemetseld. In put 2 werd een (vermoedelijk) zeventiende-eeuwse beerput aangetroffen. Deze behoorde tot het pand Massegast 11 en bleef waarschijnlijk in gebruik tot in de achttiende eeuw.</p><p>De archeologische begeleiding van de werkzaamheden in het plangebied Steenweg 17 heeft wederom aangetoond dat ook bij waarnemingen van minder dan 50 m² waardevolle informatie kan worden gedocumenteerd. Op basis hiervan kunnen de Utrechtse archeologische waardenkaart en onderzoeksagenda worden aangevuld en geactualiseerd.</p>