Plangebied Chemelot-Beekerveld plots 53, 55 en 56 te Geleen, gemeente Sittard-Geleen; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek.

<p>In opdracht van Royal HaskoningDHV heeft RAAP in januari 2020 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Chemelot-Beekerveld plots 53, 55 en 56 te Geleen in de gemeente Sittard-Geleen. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning en het bouwrijp maken van de percelen.</p><p>Uit het bureauonderzoek blijkt dat er binnen en in de directe omgeving nog vrijwel geen archeologische vindplaatsen bekend zijn. Tegelijkertijd blijkt dat er binnen grote delen van het plangebied nooit bebouwing heeft gestaan en dat het gebied eigenlijk vanaf in ieder geval de middeleeuwen is gekarakteriseerd door heide en later is gebruikt voor akkerbouw. Plot 53 en de noordwestelijke helft van plot 55 worden echter vanaf het einde van de jaren ’70 tot 2013 bebouwd. Het gaat om de gebouwen en voorzieningen van de ABS-fabriek die in 1974 zijn gebouwd en in 2013 zijn gesloopt. De mate waarin deze gebouwen de ondergrond hebben verstoord is vooralsnog onduidelijk. Op basis van foto’s van de sloop in 2013 lijken de verstoringen een beperkte diepte te hebben. Dit vermoeden wordt nog versterkt door de milieukundige boringen die een goeddeels gaaf bodemprofiel lijken te tonen. De verwachting is dan ook dat eventuele archeologische resten niet of nauwelijks zijn verstoord door de bouw en sloop van de fabriek.</p><p>Op basis van de archeologische gegevens en de aanvullende gegevens uit het milieukundig onderzoek wordt gesteld dat het bodemprofiel naar alle verwachting nog grotendeels gaaf is en dat ook archeologische resten goed bewaard aanwezig kunnen zijn. Meer specifiek geldt voor het plangebied een hoge verwachting voor nederzettingssporen en begravingen uit het vroeg-neolithicum en de ijzertijd en een middelhoge verwachting voor vergelijkbare sporen uit de bronstijd, Romeinse tijd t/m volle middeleeuwen. Wegens de specifieke historische ontwikkeling van de Graetheide geldt voor het plangebied een lage verwachting voor vindplaatsen uit de (late) middeleeuwen en nieuwe tijd. Wel kan op basis van historische kaarten worden vastgesteld dat er door plot 55 een historische weg loopt.</p><p>Advies Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het gehele plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door toekomstige bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om de plannen zodanig aan te passen dat verstoring wordt voorkomen. Dat kan door bijvoorbeeld ‘archeologievriendelijk’ te bouwen, waarbij op palen of poeren wordt gefundeerd. Hierdoor is de verstoringsomvang beperkt. Hierbij dient wel in acht genomen te worden dat indien er tevens afgravingen plaatsvinden er ten alle tijden een buffer van tenminste 30 cm t.o.v. het archeologisch niveau moet worden aangehouden. Indien planaanpassing niet mogelijk is, wordt aanbevolen in het kader van de bestaande planvorming de onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen.</p><p>Om de gespecificeerde verwachting aan te vullen en te verfijnen wordt normaal gesproken een vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een inventariserend veldonderzoek door middel van een verkennend booronderzoek. Echter, gezien het feit dat, (1) grote delen van het plangebied OCE verdacht is, (2) de aan het oppervlak liggende puinpakketten vrijwel ondoordringbaar zijn met een handboor, en (3) er sterke aanwijzingen zijn dat sprake is van een gaaf bodemprofiel, kan er om praktische redenen voor gekozen worden direct door te starten naar een proefsleuvenonderzoek. Indien voor deze optie wordt gekozen, wordt aangeraden om het Programma van Eisen zodanig op te stellen dat een aantal proefsleuvenstrategieën op maat kunnen worden uitgevoerd met als doel om een zo goed mogelijk balans te creëren tussen de belangen van de opdrachtgever (financiën en tijd) en de archeologische belangen (maximale kenniswinst).</p>