Plangebied Kasteellaan en Meezenbroekerweg in Heerlen, gemeente Heerlen archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)

<p>In opdracht van de gemeente Heerlen heeft RAAP een bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd aan de Kasteellaan/Meezenbroekerweg in het kader van de geplande werkzaamheden in deze straten waarbij het hoofdriool wordt vervangen (Kastellaan) en de weg wordt vernieuwd. In totaal gaat het om een afstand van circa 1350 meter en 17.800 m². Circa 350 m in de Meezenbroekerweg was reeds vrijgegeven voor archeologisch onderzoek, omdat hier alleen het asfalt wordt vervangen. Voor de overige delen bleek uit het bureauonderzoek dat deze zich grotendeels bevinden op afbraakwanden. In het westelijk deel van het plangebied doorkruisen de werkzaamheden tevens het beekdal van de Caumerbeek. Hier zullen de werkzaamheden ook de grootste diepte bereiken (circa 4-5 meter –mv). Omdat het plangebied zowel (hogere) droge delen van het landschap, als ook een beekdal en gradiëntzones doorkruist was de verwachting tot archeologische resten uit zo’n beetje alle historische perioden en gerelateerd aan zowel droge als natte landschappen konden worden aangetroffen.</p><p>In totaal zijn er 23 boringen op basis waarvan een vijftal zones konden worden aangeduid:<br>1. De eerste zone bestaat uit het gebied tussen boringen 1 en 10, met uitloop naar boringen 11 en 12. In deze zone ligt de lössbodem (C-horizont) direct aan het maaiveld dan wel onder een verstoord pakket. Er zijn geen aanwijzingen aangetroffen voor een BC of Bt-horizont.<br>2. Een tweede zone ligt tussen boringen 12 en 13. Door de verharding konden hier geen boringen worden gezet, waardoor het niet mogelijk was om inzicht te verkrijgen in (de ontwikkeling van) de bodemopbouw. Het meest waarschijnlijk is dat het hier zal gaan om vaaggronden al dan niet afgedekt door colluvium, omdat het hier gaat om een overgangsgebied naar het beekdal toe..<br>3. Een derde zone omvat het beekdal (boringen 13-15). Deze zone wordt gekenmerkt door colluvium dat zich bovenop beekafzettingen bevindt. Opvallend is wel dat in boring 13 tussen 230 en 245 cm –mv een dun leempakket met humusvlekken is aangetroffen. Mogelijk gaat het hier om een oude bodem op de oever van de beek.<br>4. Rondom boring 16, gezet direct tegenover de ingang van huize/kasteel Meezenbroek, leek er in eerste instantie sprake van gewone beekafzettingen, maar een bruin laagje met baksteenpuin en leisteen doet vermoeden dat het hier om een grachtvulling gaat.<br>5. De laatste zone (boringen 18-23) wordt gekenmerkt door colluvium op vaaggronden en uiteindelijk een schone lössgrond.</p><p>Op basis van de boringen is de archeologische verwachting in zone 1 laag. Dit komt overeen met de gemeentelijke verwachtings- en beleidskaart. In de overige delen van het plangebied blijft de verwachting op de gemeentelijke verwachtings- en beleidskaart eveneens bestaan. Aangezien in de overige delen van het plangebied afdekkende pakketten aanwezig zijn, met name in het beekdal en de overgangszone naar de hoger gelegen delen, wordt hier een (middel)hoge tot zeer hoge verwachting aan gegeven, waarbij daarnaast een hoge gaafheid wordt verwacht. Wel kan met name in het beekdal verspoeling hebben plaatsgevonden. Deze verwachting komt eveneens grotendeels overeen met de gemeentelijke verwachtings - en beleidskaart.</p><p>Op basis van de resultaten wordt geadviseerd om de werkzaamheden archeologisch te laten begeleiden. Hierbij wordt aangeraden om in zone 1 een inspectie van het vlak uit te voeren na verwijdering van het wegdek en eventuele verstoringen (stollaag en/of andere verstoringen). Voor zones 2 t/m 4 wordt een intensieve archeologische begeleiding aanbevolen. Met name rondom kasteel/huize Meezenbroek moet rekening gehouden worden met mogelijke grachtvullingen, resten van een brug en/of bruggenhoofd, en duikers die de visvijvers ten oosten van het kasteel met elkaar verbonden. Bij het aantreffen van dergelijke vondsten zullen de werkzaamheden naar alle waarschijnlijkheid stil komen te liggen. Tevens is het van groot belang dat eventuele documentatie van archeologische resten, met name in het beekdal waar de omstandigheden zeer nat zijn en de ontgraving de grootste diepte bereikt, op een veilige manier kunnen plaatsvinden.</p><p>Werkzaamheden aan de Meezenbroekerweg (zone 5 en gebied vanaf de kruising met de Kasteellaan naar het noorden) bereiken slechts een zeer beperkte diepte (max. 50 cm –mv) en zullen daardoor geen archeologische niveaus verstoren. Het wordt aanbevolen om hier geen archeologisch vervolgonderzoek uit te voeren. Voor de overige delen geldt dat mocht tijde ns de werkzaamheden blijken dat de bodem in bepaalde zones te verstoord is om goede waarnemingen te doen, er geadviseerd wordt om de intensiteit van de begeleiding terug te schalen dan wel te stoppen in deze specifieke zones.</p>