การพัฒนาโครงสร้างการบริหารองค์กรตำรวจของไทย

งานวิจัยเรื่อง การพัฒนาโครงสร้างการบริหารองค์กรตำรวจของไทยมีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อการศึกษาพัฒนาการโครงสร้างการบริหารองค์กรตำรวจของไทย (2) เพื่อสังเคราะห์ปัญหาโครงสร้างองค์กรตำรวจไทย และ (3) เพื่อวิเคราะห์แนวทางการแก้ปัญหาโครงสร้างการบริหารองค์กรตำรวจของไทย โดยใช้ระเบียบวิจัยเชิงคุณภาพในรูปแบบการศึกษาจากเอกสารชั้นทุติยภูมิ ผลการวิจัยพบว่า องค์กรตำรวจของไทยมีพัฒนาการด้านโครงสร้างการบริหารองค์กรตำรวจไทยตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน จำนวน 4 ยุค ได้แก่ ยุคที่ 1 จากองค์กรตำรวจองครักษ์พระราชาสู่การรักษาความสงบเรียบร้อยในย่านการค้าเขตพระนคร ยุคที่ 2 อิทธิพลของชาติตะวันตกสู่การยกระดับองค์กรราชการตำรวจไทยเพื่อรักษาไว้ซึ่งพระราชอำนาจ ยุคที่ 3 จากอภิวัตน์สยามสู่รัฐตำรวจเต็มรูปแบบ ยุคที่ 4 องค์กรตำรวจของไทยตามพระราชบัญญัติตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. 2547 นอกจากนั้นยังพบว่าองค์กรตำรวจมีปัญหาระดับมหภาคจำนวน 5 ประเด็น และผู้วิจัยได้เสนอแนวทางการแก้ไขไปในแต่ละประเด็นดังนี้ (1) ปัญหาโครงสร้างกิจการตำรวจแบบรวมศูนย์อำนาจไว้ที่ส่วนกลาง ซึ่งแก้ไขโดยการปฏิรูปองค์กรให้มีโครงสร้างแบบกระจายอำนาจ แบบกึ่งกระจายอำนาจ และการพัฒนาระบบวิชาชีพผ่านมหาวิทยาลัยตำรวจแห่งชาติ (2) ปัญหาภาระงานของตำรวจที่ไม่เกี่ยวข้องกับกระบวนการยุติธรรมมีปริมาณมาก ซึ่งแก้ไขโดยการโอนถ่ายภารกิจที่ไม่เกี่ยวข้องกับกระบวนการยุติธรรมไปให้หน่วยงานอื่นรับผิดชอบ (3) ปัญหากลไกการตรวจสอบและถ่วงดุลการใช้อำนาจตำรวจที่มีเพียงหน่วยงานภายในทำหน้าที่เท่านั้นไม่มีหน่วยงานภายนอกเข้าร่วมภาคี ซึ่งแก้ไขโดยการจัดตั้งคณะกรรมการอิสระที่มีประชาชนและองค์กรอัยการเข้ามามีส่วนร่วม (4) ปัญหาการบริหารสถานีตำรวจที่ไม่มีประสิทธิภาพ แก้ไขด้วยการแบ่งภารกิจตำรวจให้ชัดเจนตามความเชี่ยวชาญโดยให้ตำรวจปฏิบัติงานด้านคดีเป็นหลัก ส่วนงานธุรการพึงเปิดโอกาสให้เอกชนมืออาชีพดำเนินการแทนและยังต้องใช้กลยุทธ์ด้านการบริหารแบบประเมินผลสถานีตำรวจด้วยกลไกการให้รางวัลที่ประชาชนมีส่วนร่วม (5) ปัญหาระบบสวบสวนที่ไม่มีการถ่วงดุลและเป็นอิสระ แก้ไขโดยแยกงานสอบสวนออกจากสำนักงานตำรวจแห่งชาติ และจัดตั้งองค์กรใหม่หรือสังกัดองค์กรตำรวจแห่งชาติแต่พัฒนาประสิทธิภาพมากขึ้นหรือการรวมตำรวจสอบสวนกับตำรวจในหน่วยงานสำนักงานพิสูจน์หลักฐานให้เป็นองค์กรเดียวกัน และแยกเป็นองค์กรอิสระ