บทบาทของอาสาสมัครสาธารณสุขในการดำเนินกิจกรรมของศูนย์สุขภาพชุมชน ในพื้นที่เทศบาลเมืองตราด จังหวัดตราด

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาบทบาทหน้าที่ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำศูนย์สุขภาพชุมชนในพื้นที่เทศบาลเมืองตราด จังหวัดตราด 2) เพื่อศึกษาปัญหาและอุปสรรคของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำศูนย์สุขภาพชุมชนในพื้นที่เทศบาลเมืองตราด จังหวัดตราด และ3) เพื่อเสนอแนะแนวทางการพัฒนาอาสาสมัครสาธารณสุขประจำศูนย์สุขภาพชุมชนในพื้นที่เทศบาลเมืองตราด จังหวัดตราด ซึ่งเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ประกอบด้วยการศึกษาเอกสารร่วมกับการลงพื้นที่สัมภาษณ์เชิงลึกกับ1) ผู้แทนอาสาสมัครสาธารณสุข จำนวน 3 คน 2) ผู้แทนจากผู้บริหารศูนย์สุขภาพชุมชน ในพื้นที่เทศบาลเมืองตราด จำนวน 1 คน และ 3) ผู้แทนจากประชาชนใช้บริการอาสาสมัครสาธารณสุข จำนวน 3 คน ผลการศึกษา พบว่า บทบาทของอาสาสมัครชุมชน ได้มีการแนะนำให้ประชาชนที่มาใช้บริการศูนย์สุขภาพชุมชนดูแลสุขภาพของตนเองตามหลักสาธารณสุข มีการดูแลสิ่งแวดล้อม ป้องกันและเฝ้าระวังควบคุมโรคติดต่อในชุมชน อย่างสม่ำเสมอเสมอ อีกทั้งยังมีการประสานการทำงานกับสาธารณสุขประจำตำบลที่ปฏิบัติงานในศูนย์สุขภาพชุมชน เพื่อติดตามข่าวสารด้านการระบาดของโรคติดต่อ เพื่อนำข้อมูลกลับมาปฏิบัติในชุมชนของตนเอง มีการดูแลสิทธิประโยชน์ด้านหลักประกันสุขภาพและสาธารณสุขของประชาชนในหมู่บ้าน และดุแลการส่งต่อผู้ป่วยและการติดตามดูแลผู้ป่วยที่ได้รับการส่งต่อมาจากสถานบริการ และ การตรวจสุขภาพเบื้องต้น ส่วนด้านการปฏิบัติงานที่ศูนย์สุขภาพชุมชน พบว่า อาสาสมัครสาธารณสุขชุมชน จะมีการจัดเวรมาปฏิบัติงานที่ศูนย์สุขภาพชุมชนในพื้นที่เทศบาลเมืองตราด จังหวัดตราด ประมาณ 1 วันต่อสัปดาห์ ซึ่งหน้าที่ความรับผิดชอบส่วนใหญ่จะขึ้นตรงกับสาธารณสุขที่ดูแลประจำศูนย์สุขภาพ หรือเจ้าหน้าที่เทศบาลเมืองตราด ที่ประจำศูนย์ จะมอบหมายให้อาสาสมัครสาธารณสุขชุมชน ปฏิบัติงานด้านใด เมื่อต้องมาทำงานที่ศูนย์สุขภาพ สำหรับ ปัญหาและอุปสรรคของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำศูนย์สุขภาพชุมชนในพื้นที่เทศบาลเมืองตราด จังหวัดตราด พบปัญหาด้านค่าตอบแทนที่ต่ำ ไม่สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจในปัจจุบัน และพบการได้รับค่าตอบแทนล่าช้าเป็นประจำ อุปกรณ์ทำงานขาดความทันสมัย และไม่เพียงพอต่อการทำงานและด้านความร่วมมือของชุมชน พบปัญหาเฉพาะประชาชนในกลุ่มชุมชนใหม่ คือ ชุมชนบ้านจัดสรร ชุมชนย่านเศรษฐกิจในพื้นที่เทศบาลเมืองตราด ส่วนพื้นที่ชุมชนดั้งเดิม จะไม่พบปัญหาด้านความร่วมมือของชุมชน รวมถึงอาสาสมัครสาธารณสุข ไม่เคยทำงานในด้านการประสานงานกับหน่วยงานราชการและเอกชน และอาสาสมัครสาธารณสุข ทุกคนไม่ทราบว่าตนเองมีหน้าที่ในด้านการประสานงานกับหน่วยงานราชการและเอกชน ส่วนใหญ่มองว่าหน้าที่นี้ต้องเป็นของผู้นำชุมชน สาธารณสุขประจำตำบล และเจ้าหน้าที่จากเทศบาล ส่วนแนวทางการพัฒนา มีข้อเสนอ คือ ควรมีการทบทวนและปรับปรุงระบบค่าตอบแทนให้สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจปัจจุบันและภาระงานที่เพิ่มขึ้น ควรมีการจัดสรรงบประมาณเพื่อจัดหาอุปกรณ์ที่จำเป็น สำหรับการปฏิบัติงานของอาสาสมัครสาธารณสุขชุมชน และ ควรมีการพัฒนากลยุทธ์ในการสร้างความร่วมมือกับชุมชน โดยเฉพาะในพื้นที่ชุมชนใหม่