ปัจจัยที่สนับสนุนการเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้: กรณีศึกษา สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ในการศึกษา 3 ประการ ได้แก่ ประการแรกเพื่อศึกษาระดับการเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) ประการที่สองเพื่อศึกษาปัจจัยส่วนบุคคลที่ส่งผลต่อความแตกต่างในระดับการเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของ สวรส. และประการที่สามเพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่สนับสนุนการเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้กับระดับการเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของ สวรส. เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ ทำการศึกษากับบุคลากร สวรส. จำนวน 108 คน ซึ่งได้จากการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามวัดระดับการเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้และปัจจัยที่สนับสนุนการเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ 4 ปัจจัย นำมาวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ ได้แก่ ร้อยละ การแจกแจงความถี่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน โดยกำหนดค่านัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ผลการวิจัยพบว่า สวรส. มีระดับการเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้อยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า บุคลากรมีการรับรู้องค์ประกอบขององค์การแห่งการเรียนรู้ด้านพฤติกรรมของผู้นำที่กระตุ้นการเรียนรู้ และด้านสภาพแวดล้อมที่สนับสนุนการเรียนรู้อยู่ในระดับมาก ตามลำดับ ส่วนองค์ประกอบด้านกระบวนการและการดําเนินการการเรียนรู้ที่เป็นรูปธรรมอยู่ในระดับปานกลาง สำหรับการศึกษาปัจจัยส่วนบุคคลที่ส่งผลต่อความแตกต่างในระดับการเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของ สวรส. พบว่า บุคลากรใน สวรส. ที่มีเพศ อายุ ระดับการศึกษา ตำแหน่ง และอายุงานที่ต่างกัน มีความคิดเห็นต่อการเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของ สวรส. ไม่แตกต่างกัน ในขณะที่การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่สนับสนุนการเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้กับระดับการเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของ สวรส. พบว่า ปัจจัยที่สนับสนุนการเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ ทั้ง 4 ปัจจัย ได้แก่ ปัจจัยวัฒนธรรมองค์การ ปัจจัยบรรยากาศองค์การ ปัจจัยภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง และปัจจัยการบริหารทรัพยากรมนุษย์ มีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับสูงกับการเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของ สวรส. ข้อเสนอแนะจากการศึกษา ประกอบด้วย ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายสำหรับการพัฒนาสวรส. ได้แก่ องค์การควรสร้างและจัดการองค์ความรู้เพื่อรวบรวมข้อมูลอย่างเป็นระบบ ควรพัฒนาศักยภาพบุคลากรให้เป็นผู้พร้อมต่อการเรียนรู้อยู่เสมอ และควรพัฒนากลไกสนับสนุนการบริหารจัดการองค์การเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลง สำหรับข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติการ สวรส. ควรจัดให้มีศูนย์บริหารจัดการความรู้ (KM Center) เพื่อเป็นศูนย์กลางในการรวบรวมองค์ความรู้ต่าง ๆ รวมถึงพัฒนาเครื่องมือ/ ระบบสารสนเทศที่สนับสนุนการดำเนินงานอย่างมีประสิทธิภาพ อบรมพัฒนาศักยภาพบุคลากรให้มีความเข้มแข็ง และควรจัดทำแผนการพัฒนาองค์การ/ แผนยุทธศาสตร์ที่ให้ความสำคัญกับปัจจัยที่สนับสนุนการเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้