Ramstocht te Ens, gemeente Noordoostpolder Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend en karterend booronderzoek

De aanleiding voor het onderzoek is de aanleg van duurzame oevers langs de Ramstocht. Hierbij zal de bestaande beschoeiing worden verwijderd en vervangen door een beschoeiing tot 30 cm onder de waterlijn. Hiernaast wordt de bodem over de volle breedte van het talud aan weerszijden ontgraven met 40 cm en verbreed tot aan de kadastrale grens. Het te verstoren oppervlak bedraagt hiermee ca 3000 m2. Het plangebied ligt aan de rand van het UNESCO/AMK terrein Schokland en provinciaal aandachtsgebied voor archeologie. Voor de voorgenomen ontwikkeling is een omgevingsvergunning nodig. Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. Het plangebied bevindt zich in de Noordoostpolder nabij het voormalige eiland Schokland en lag in de drukbevaren Zuiderzee. Daarom is er in het plangebied een geringe kans op vondsten als lading en scheepswrakken uit de Middeleeuwen en Nieuwe tijd. Deze zouden zich bevinden in de Zuiderzeelaag van de Naaldwijk Formatie in de top van het bodemprofiel. Door het voorkomen van een Pleistocene rivierduinenrij langs het plangebied ligt het dekzand plaatselijk relatief ondiep (< 2,5 m - mv). De top van het ondiep gelegen dekzand en met name de toppen van de rivierduinen hebben een hoge verwachting voor vindplaatsen uit de steentijd (Neolithicum, Mesolithicum en Paleolithicum) en Vroege Bronstijd. Ook is er kans dat rivierduinen in het plangebied aanwezig zijn met een top rond de 4,5 m -NAP. Daarmee is het mogelijk dat de toppen zouden kunnen worden verstoord bij de geplande werkzaamheden. De kans op het aantreffen van rivierduinen is het grootst in het westelijke deel van het plangebied. De veenafzettingen (Hollandveen laagpakket) en lacustriene kleien (Almere laag van het Laagpakket van Walcheren) boven het dekzand hebben een hoge verwachting voor houten staken uit de bronstijd tot de Vroege Middeleeuwen. Het betreffen vaak paaltjes van visweren zoals aangetroffen nabij Schokland en andere delen van Flevoland. Om de hierboven opgestelde archeologische verwachting te toetsen is in het plangebied een verkennend en karterend booronderzoek uitgevoerd. Hieruit bleek dat de ondergrond bestaat uit dekzand (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden), afgedekt door een pakket Hollandveen (Formatie van Nieuwkoop). De top van het dekzand en de onderkant van het veenpakket is in ongeveer de helft van de boringen verspoeld. Het veenpakket gaat erosief over naar het sterk gelaagd zand- en gyttjapakket van de Flevomeerlaag (Formatie van Nieuwkoop). Verder naar het maaiveld gaan deze afzettingen over naar de Almere Laag (Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Walcheren). In de top van dit pakket is de bouwvoor gevormd. Aan de onderkant van de Almere Laag, of lokaal ingebed hierin, is een verspoelde zandlaag aanwezig. Dit betreft waarschijnlijk verspoeld (dek)zand dat in de omgeving van het plangebied is geërodeerd. Dit pakket is bemonsterd, en er zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen.